— 181 — 













dat het kraaien van den haan, die den dageraad aankondigt, kwade geesten verdrijft, 
daar deze immers het daglicht niet kunnen verdragen (2), eveneens gelooft het volk 
jn China dat de haan spoken verjaagt. Wij zullen op dit onderwerp terugkomen bij 
onze behandeling van den laatsten dag van het jaar. Zeer rationeel is ook de ver- 
aring, die de /Navorscher van de Zeden en Gewoonten” (°°) van dit volksgebruik 
geeft. Dit boek zegt: „Als de haan kraait dan zal het morgen worden en hij regelt 
„dus ’s menschen werken en rusten. De deuren worden ook tegen den avond geslo- 
„ten en ’s morgens geopend, en daarom plaatst men een haan aan de deur”. En 
verder: „De haan is een offerdier, dat gewijd is aan het Oosten. Op het einde van 
het jaar begint men wederom de landbouwwerkzaamheden te verrichten en te regelen, 
„en de geheele Natuur stoot dan de deuren (der productie) open en komt te voor- 
wschijn: daarom offert men een haan”. — Nieuwjaarsdag was dan ook in China aan 
dit dier gewijd en alsdan slachtte men geen hoen, ja zelfs onthield men zich gedu- 
rende de eerste zeven dagen van het jaar van het eten van kippenvleesch (%*). Ten 
nauwste in verband met deze beschouwingen en begrippen omtrent de betrekking van 
den haan tot het zonlicht en de lente staat ongetwijfeld de gewoonte die alweder in 
den Kalender van King-T'sjhoe is bewaard en ons in zeker opzicht tot de paascheieren 
terugvoert, namelijk het eten van een kippenei op Nieuwjaarsdag. De „Beschrijving van 
de plaatselijke Gebruiken” (55) aanhalende, zegt het genoemde werk: wZoodra de 
„morgenstond op Nieuwjaarsdag aangebroken is verzwelgt men een kippenei en noemt 
„aulks rhet lichaam koken” (56) — evenals men ruwe zijde kookt om ze geschikt 
(C°) Bernardo: „It was about to speak, when the cock crew. 
Horatio: _nAnd then it started, like a guilty thing, 
Upon a fearful summons. 1 have heard, 
The cock, that is the trumpet to the morn, 
Doth with his lofty and shrill-sounding throat 
Awake the God of day; and, at his warning, 
Whether in sea or fire, in earth or air, 
The extravagant and erring spirit hies, 
E: Moshe confine. sr in 
Marcellus: „lt faded on the erowing of the cock, 
Some say that ever ’gainst that season comes 
Wherein our Saviour’s birth is celebrated, 
This bird of dawning singeth all night long: 
And then, they say, no spirit dares stir abroad... 
Shakespeare, „Hamlet”, 1. 
In den nacht van Christus geboorte, waarop hier gezinspeeld wordt (25 December), is het 
wintersolstitium geëindigd en wordt dus ook het zonlicht herboren, waarvan de haan het zinnebeeld 
is; van daar de vrees der spoken, waarvan Marcellus spreekt. 
(°°) Hoofdstuk VII. Dit werk, hetwelk wij elders reeds eenige malen hebben aangehaald 
(zie o. a. bladz. 119, noot 21), dateert uit de tweede eeuw van onze jaartelling. 
C°) Vide Kalender van King-Tsjhoe. 
OR FE B © HR IE. 



