af £ 
st k 
— 218 — 



























kanten rijkelijk met beeldhouw-, fresco- en schilderwerk voorzien , het bezoek van elkeen, 
die in de streek belandt, meer dan overwaardig is. Wat den Grooten God-Bescher- 
mer van het Leven naar onze meening echter vooral merkwaardig maakt, is dat zijn 
dienst duidelijk de sporen draagt van zonvereering, en dat hij zelve daardoor tot het 
vermoeden aanleiding geeft als zou hij oorspronkelijk een oude Zonnegod der Foehkje- 
neezen zijn, die in latere eeuwen met een menschelijk wezen Gów-Tsien-Dejóen 
vereenzelvigd werd. Reeds is in dit werk aangetoond hoe de God des Hemels eerst 
tot een Parelkeizer en later tot een Taoistischen Paus werd vervormd (5*);— vervol- 
gens hebben wij doen zien hoe een dergelijke incarnatie van de Godin-Aarde in den 
half-fabelachtigen Ku luoeng door het volk werd uitgedacht (55); — eindelijk nog we- 
zen wij op verschillende plaatsen in dit werk er op (56), dat vele helden uit de gods- 
dienstige fabelleer der oude volken van het Westen — Christus niet uitgezonderd — 
de kenmerkende eigenschappen van Zonnegod duidelijk in zich omdragen, en blijke 
baar niet veel anders zijn dan menschelijke of half- menschelijke substituten voor dat 
hemellicht: -— zou dus niet even goed in Foehkjen een oude god onder het masker 
van een beroemd geneesheer kunnen verborgen liggen? Ook de Westersche volkeren 
der Oudheid beschouwden steeds de zon als den grootsten geneesheer des Heelals, 
de gansche Natuur geneest van de kwalen van den winter en alle wonden heelt, al 
door het gure jaargetijde zijn geslagen. Esculapius bijv, de Zonnegod van Phoenicië, 
Griekenland en Rome, was om zijne talenten in de geneeskunst beroemd. Hij was 
de zon die de herfst- en de winterteekens van den dierenriem doorloopt, d. w. z. die 
sterrenbeelden , welke aan het hemelruim zijn omkronkeld door den Hydra (57), d 
zinnebeeld van Typhon, den Satan of den Geest der Duisternis, die in den herfst en 
den winter den schepter zwaait en heerschappij over het zonlicht voert (5%). Daarom 
werd Hsculapius afgebeeld als een oud mau met een baard, want zooals de zon va 1 
het wintersolstitium werd voorgesteld als een pasgeboren kind, (59), evenzoo werd 
die van de lente als een jongeling, die van den zomer als een Hercules en die van 
den herfst en den winter als een grijsaard afgebeeld. Dezelfde hemelsche slang, die 
zich om de najaars- en de winterteekens van den dierenriem slingert, vergezelt Eseu- 
lapus als symbool van zijne genezende macht. Het is immers in dat najaar en dien 
winter, de tijdperken van het verval en het afsterven der Natuur, dat de zon vooral 
als weldadige genezer op moet treden: geen wonder dus dat de legenden Esculapius, 
de verpersoonlijking van die zon, blinden doen genezen, dooden doen verwekken, won- 
(s*) Zie Mden van de eerste maand, $$ 1 en 5. (°°) Zie 2den van de tweede maand, $ LE 
(**) Bijv. bladz. 31 en volg, 48, 56, 66, 73 enz. L 
(25) Dit sterrenbeeld, door de Grieken Ophis geheeten, besloeg de geheele ruimte des Hemels 
van af de Noorderkroon (Corona Borealis) tot aan den Adelaar (Agwila). 
C*) Ook de feestdag van St. Rochus, den Esculaap der Christenen, staat in den Kalender 
aangegeven op 16 Augustus, dat is in den aanvang van het herfstseizoen, wanneer de zon de moja 
teekens van den dierenriem juist is binnengetreden. 
(*°) Zie boven, bladz. 164, noot, 
