— 228 — 


























voorhoofd open, zoodat het bloed hun langs borst en aangezicht liep, of waren te 
paard gezeten met zwartgemaakte aangezichten, ten einde de kwaadwillige spcken uit 
den omtrek te verdrijven. Nog anderen eindelijk hadden zich een dikke naald gesto-_ 
ken door de tong, spuwden het bloed nu en dan wit op een vel papier en wierpen 
of reikten dit den omstanders toe, die zich beijverden zulk een bloedig amulet mees- | 
ter te worden. Want het bijgeloovige volk plakt het gaarne boven den ingang van 
het huis ter verjaging van kwaadwillige geesten en demonen, wier natuurlijke vijand 
de godheid is, die den toovenaar bezielt. 
Moeielijk is het na te gaan, waarom het tot het wezen van den toovenaar 
schijnt te moeten behooren zich op allerhande wijzen te kwellen en te martelen. 
Het is waar dat ook bij meer andere oude volken onder de priesters de gewoonte 
bestond zich bij het verrichten hunner godsdienstplechtigheden te verminken, doeh 
dit geeft niet veel helderheid in deze zaak. Bij het vieren der mysteriën van Bacchus, 
den Zonnegod met de hoornen van den stier, hielden de priesters, evenals in China _ 
de toovenaars bij het vereeren van den Grooten God-Beschermer van het Leven doen, 
slangen in de handen en lieten die kronkelen boven hunne hoofden (°°); — ook de 
priesters in Phrygië vierden hunne feesten met loshangende haren en zwaarden in de 
hand, en brachten zich zware wonden op het lichaam toe. Hetzelfde deden de pries- 
ters der godin Isis em die in Assyrië en het oude Griekenland (°*), zonder nog te 
spreken over de Baälpriesters uit het Boek der Koningen (°°), die zich met messen 
en priemen in het lichaam staken om hunnen god tot mededoogen te bewegen: 
„geheel naar hunne wijze,’ zooals de Bijbel nog uitdrukkelijk zegt. Ook de Mexi- 
caansche priesters verminkten en martelden zichzelf ter eere van hunne afgoden (°%). 
Alhoewel nu bij die verschillende priesterkasten waarschijnlijk de meening voorzat, 
dat zij zich door zelfkastijding van de gunsten en het medelijden van de goden, die 
Wester-Afdeeling van Borneo. Drie messen of zwaarden vormen den rug, drie de zitting, drie de 
voetbank en één aan weerszijden de leuning, en allen zijn met het scherp naar den zittende gekeerd. 
IJzeren ringen zijn aan beide kanten bevestigd, en dienen om draagstokken in te steken. 
Ook een kort tweesnijdend zwaard waarmede een toovenaar zich verwondt, een zilveren naald 
waarmede hij zich in de ooren of wangen steekt, en een bal van klei met rotting omvlochten waar= 
uit ijzeren spijkerpunten steken, zijn in hetzelfde Museum aanwezig. Verg. den Catalogus, 
druk III, A, Nos. 169, 173, 174 en 175. 
Toovenaarstooneelen schijnen, en zeer terecht, steeds in onze koloniën door het Bestuur te 
worden tegengegaan en te zijn verboden. Zerecht, zeggen wij, omdat — het wanstaltige en weinig 
zielsverheffende van zulke tooneelen nog daargelaten — zij maar onze meening weinig of niets met 
eigenlijke godsdienstige gebruiken te maken hebben. De lezer beoordeele dit zelf uit hetgeen door 
ons reeds is, en nog zal worden aangevoerd. Daarentegen zouden zij wel in tijden van gisting bron- 
nen kunnen worden van agitatie onder leiding van door hoogerhand geïnspireerden, en ieder Goe 
vernement doet best zulk soort van wezens op een afstand te houden, daar, zooals de Geschiedenis 
steeds heeft geleerd, het tegen goden of wat daarvoor doorgaat, moeielijk vechten is. 
(°°) Dupuis, „Traité des Mystères” deel III, 2. 
(**) Dupuis, op. ef loc. cit. (°°) 1, hoofdst. 18. 
(**) Clavel, „Histoire des Réligions”, boek III, hoofdst. 5. 
