— 238 — 



























Nog zijn er mediums, die op een andere wijze zich met de ziel van een dood 
in verbinding stellen, en wel door tusschenkomst van een houten beeldje, waaraan d 
klasse der heksen haren algemeenen naam van poppetante heeft ontleend. Onder de 
dorpel van het huis waar een zwangere vrouw woont begraaft de heks, naar men ver- 
haalt, heimelijk een tak van een wilge-, of perzikboom, en laat de toekomstig 
moeder er onbewust verscheidene malen overheen loopen. Is dan het kind geboren 
dan neemt zij den tak weder weg ten einde er een kinderbeeldje uit te snijden, er 
wel een jongetje of een meisje al naar het geslacht van het pasgeboren wicht. NM: 
zeker tijdsverloop, wanneer het kind kan praten, sluipt de heks naar den een dl 
anderen tempel waar afgoden zullen worden vereerd, verbergt er het beeldje heimelijk 
in het altaar en laat de priesters, bewust of onbewust, er hunne gebeden en bezwe- 
ringen over uitspreken. Hiervan is het gevolg (hoe is echter minder duidelijk), d 
de ziel het lichaam van het kind verlaat en in het beeldje vaart. Wordt de heks nu opgeroe 
pen om inlichtingen te geven omtrent een doode, dan verbergt zij het poppetje in hare klee- 
deren ongeveer ter hoogte van de maagholte, voorgevende dat zij de ziel zal zen- 
den naar de andere wereld om er inlichtingen aangaande den doode in te winnen 
En hoewel nu de vragen rechtstreeks tot de poppetante worden gericht, zoo heet het 
toch dat de antwoorden uit het beeldje voortkomen, waaruit wij meenen te moge 
afleiden, dat men hier met een soort van buikspreken heeft te doen. Opmerkelijk ik 
het, dat iets dergelijks met de waarzeggers en duivelskunstenaars van de oude Joden 
het geval schijnt te zijn geweest, althans verschillende plaatsen in het Oude Testa- 
ment doen zulks gelooven. Immers, wzij lieten hunne stem voortkomen uit den g one 
vof uit het stof piepen (H°), en gaven voor dat het de stem van een waarzeggende 
„geest of van een doode was, die zij deden spreken” (HI) zegt de Bijbel. 
Dat het beeldje nu juist uit wilgen- of perzikhout moet zijn vervaardigd ì 
wellicht hieruit te verklaren, dat de wilg en de perzik de zinnebeelden van levensvat 
baarheid zijn (11%), en op grond hiervan misschien zoo bijzonder geschikt worden geacht 
om de kinderziel te huizen. Lederen nacht moet het poppetje buiten gezet worden ü 
den dauw, want anders zou het uitdrogen en zijn kracht verliezen, naar men zegt. 
De Chineezen gelooven algemeen — en dit bewijst dat ook de somnambules bij 
hen niet bijster hoog staan aangeschreven — dat zulk een heks wegens haren moor rd 
op een onschuldig kind stellig door den Hemel zal worden getuchtigd met deze dri 
straffen: kinderloosheid, armoede en een ontijdigen dood. 
Sir John Lubbock noemt Shamanisme dien trap van godsdienst, die de gode 
en bovennatuurlijke wezens voor het eerst beschouwt als machtiger dan de mense 
en van eene natuur verschillend van de onze. Hunne verblijfplaats is ver weg el 
(en) Ber XXIX, 4 en VIII, 19, ('*) Deuteronomium XVII, 11, 
(22) Vergel. de verschillende plaatsen in dit werk, die zooeven in noot 103 zijn aangehaald 
