— BO — 
een tooneel op de Fidji-eilanden, hetwelk zóó treffend gelijkt op hetgeen wij omtrent 
de Chineesche clairvoyantes hebben onthuld, dat wij de neiging niet kunnen weerstaan 
die beschrijving in haar geheel weer te geven. — „/Unbroken silence follows; the priest 
„becomes absorbed in thought, and all eyés watch him with unblinking steadiness. 
„In a few minutes he trembles; slight distortions are seen in his face, and 
„twitehing movements in his limbs. These increase to a violent muscular action, 
„which spreads until the whole frame is strongly convulsed. and the man shivers as 
„with a strong ague fit. Im some instances this is accompanied with murmurs and 
„sobs, the veins are greatly enlarged, and the circulation of the blood quickened. The 
„priest is now possessed by his god, and all his words and actions are considered as 
„mo longer his own, but those of the deity who has entered into him. Shrill cries 
vof „Koi au, Koi au! It is Ll, It is 1!” fill the air, and the god is supposed thus 
„to notify his approach. While giving the answer the priest’s eyes stand out and 
„roll as in a frenzy; his voice is unnatural, his face pale, his lips livid, his breathing 
„depressed, and his entire appearance like that of a furious madman; the sweat runs 
vfrom every pore, and tears start from his strained eyes; after which the symptoms 
„gradually disappear. The priest looks round with a vacant stare, and, as the god 
„says, /Ï depart”, announces his actual departure by violently flinging himself down 
„on a mat, or by suddenly striking the ground with his club. The convulsive mo- 
„vements do not entirely disappear for some time’ (11%). 
Bovenstaande verhandeling was reeds geschreven, toen ons het vierde gedeelte 
der „Schetsen van het eiland Bali’ door R. van Kek in handen kwam (H®). Het 
geeft eene beschrijving van de Balineesche toovenaars en hunne praktijken, en doet 
ons zien hoe getrouw deze met die hunner Chineesche collega’s overeenstemmen; ja, 
een kort uittreksel zal zeifs toonen, dat ook een soort van /blootvoeters’’ op Bali wordt 
gevonden. 
„Een groote rol in den eeredienst van het volk spelen ook de wêwalèn, anders 
„daratan genoemd, met de prêmas en prêmadé, allen mannen of vrouwen, die bij 
„gelegenheid van groote godsdienstige feesten plotseling, zoo het heet, van de een of 
wandere godheid bezeten worden en in dien toestand den wil des hemels openbaren. 
„Tot dezelfde kategorie behooren de sangijang (sanghijang =de verhevene = god), 
„meestal kleine jongens of meisjes, die evenals de wêwalèn op kunstmatige wijze — 
„door wierook, eentonig gezang en, niet zelden, door arak — buiten zichzelven worden 
„gebracht om den goden als medium te dienen. Vaak waren wij getuigen van het 
„optreden dezer, in de oogen des volks, hoog bevoorrechte personen, en nog gruwen 
„wij van het demonische, dat dergelijke voorstellingen soms te zien geven. Enkele 
„bezetenen voeren in dien toestand dingen uit, die ons aan de Egyptische toovenaars 
„doen terugdenken. Om het effekt nog grooter te maken, hebben deze vertooningen 






(**) Lubbock, „Origin ot Civilisation and Primitive Condition of Man”, hoofdst. VI, 
bladz. 333. 
(22°) In het „Tijdschrift voor Nederlandsch-Indië”, jaargang VIII, bladz. 36, 
