— 242 — 



















‘zelf, een soort van zuivering van het lichaam , opdat dit des te meer geschikt moge wo 
het bovennatuurlijke wezen te ontvangen. Onder aanhoudende overpeinzingen zetten z 
het vasten zóó lang voort, totdat hunne denkbeelden zich beginnen te verwarren; 
meer en meer raken zij overtuigd dat de godheid werkelijk in hen is gevare 
en worden zij, zonder dat zij het zelven weten, de slachtoffers van een onbewust zel 
bedrog. Zoo is het, volgens Cranz (5), ook met de angekoks van de Groe 
‘landers. 7The Greenlander, who would be an angekok, must retire from all mankin 
„for a while into some solitary recess or hermitage, must spend the time in profour 
„meditation, and call upon Torngarsuk to send him a torngak. At length, by abar 
„doning the converse of men, by fasting and emacviating the body, and by a strenuo; 
vintenseness of thought, the man's imagination grows distracted, so that blende 
images of men, beasts and monsters appear, before him. He readily thinks the 
ware real spirits, because his thoughts are full of spirits, and this throws his bod 
vinto great irregularities and convulsions, which he labours to cherish and augment 
Een jongman, die in Brazilië pajé wenscht te worden, gaat geheel alle 
naar den een of anderen berg of een afgelegen plaats en vast daar gedurende twe 
jaren, waarna hij plechtig tot de orde toegelaten wordt (2%). Bij de Indianen de 
Rio de la Plata worden de #Medicijn-mannen” door langdurig vasten tot hunne b 
trekking voorbereid (127), en ook onder de Laplanders moeten toovenaars in spe zi 
aan een strenge onthouding onderwerpen (#2). Wij komen derhalve tot het beslui 
dat niet zoozeer de zucht om het volk te bedriegen, dan wel een zekere vorm w 
godsdienstwaanzin, waarvan de delinquent zelf het eerste slachtoffer is, tot zulke bu 
tensporigheden leidt. Veel, zeer veel blijft echter nog omtrent het wezen, de org 
nisatie en de denkbeelden van het toovenaarswezen te onderzoeken en zeer veel u 
te vorschen omtrent dit anderwerp, dat zulk eene merkwaardige episode in de ont: vi 
kelingsgeschiedenis der godsdiensten van zoo vele volkeren daarstelt. y 

C*°) „History of Greenland”, deel IL, bladz. 210; ap. Lubbock, op. ef loc. cit, 
(22°) Martius, vvon dem Rechtszustande unter den Ureinwohnern Brasiliens”, bladz. 30. 
(:*7) Lafitau, /Moeurs des Sauvages Américains”, deel [, bladz. 335. (**°) Klemm, „Allge Ld 
Culturgeschichte der Menschheit”, deel II, bladz. 85. Lubbock, op. ef loc. cit. 4 
