ai 
— D51 — 
een fornuis of stookplaats is, daar vindt men ook zijn afbeeldsel, hetzij van klei, hout, 
metaal of steen in het tabernakel van het hoofdvertrek, of als een geschilderd portret 
nabij den haard. Zeer dikwijls echter vervult zijn geschreven naam of titel de rol 
van gesneden beeld of gelijkenis. Op bladz. 9 van dit werk is reeds vermeld, hoe de 
Keukengod elken dag en tweemaal in de maand met de andere huisgoden geregeld 
wordt vereerd: wij zullen ons dus in deze verhandeling bepalen kunnen tot zijn 
oorsprong en geschiedenis en het aanstippen van de groote jaarlijksche feestdagen, die 
men hem ter eere heeft ingesteld. 
De God van de Keuken der Chineezen was geen bepaald menschelijk wezen, 
dat zooals de God van den Oorlog, de Patrones der Zeelieden en dergelijke wonder- 
schepselen eens op aarde leefde en om zijne verdiensten heilig werd verklaard : — hij 
is blijkbaar niets anders dan het vergoddelijkte element vuur, en behoort als zoodanig 
met den Hemelgod en de Aardgodin onder de Natuurgoden te worden gerangschikt. 
Hij is dan ook een der meest belangwekkende godheden van het Chineesche 
Pantheon en waarschijnlijk nauw verwant aan Agni, den God van het Vuur der oude 
Brahmanen. Deze stelling moge op den eersten oogopslag een weinig apodictisch 
schijnen: wij zullen echter eene poging aanwenden haar te rechtvaardigen door 
straks eene vergelijking tusschen beide godheden te trekken. 
Het oudste bericht, dat wij omtrent den God van de Keuken hebben kunnen 
vinden, is vervat in de Zo-ki, dat merkwaardige Boek der Ceremoniën, waarvan reeds 
meermalen in dit werk melding is gemaakt en dat gezegd wordt uit de elfde eeuw 
‚vóór Christus te dateeren (%. Men leest daar: „Men ontsteekt brandstapels voor 
„de Ngao (®). Deze Ngao is eene offerande aan oude vrouwen: men vult schotels op 
zen doet wijn in bekers” (£). De commentators verklaren het woord Ngao door 
stookplaats (°), en het Keizerlijk Woordenboek van Khanghi zegt, dat het in dien 
zin moet opgevat worden als „God of Goden van de Stookplaats” (°). Fn wie deze 










goden eigenlijk zijn, vertelt een andere commentaarschrijver ons in deze woorden : 
„De Goden van de Stookplaats zijn de Goden van het Vuur. Zij zijn de vroegere 
„„kooksters, en daarom noemt men ze oude vrouwen.” Wij leeren dus hieruit: 1° 
dat de oude godheden van de stookplaats of van de keuken werden vereerd met een brand- 
offer van hout; en 2° dat zij mets anders zijn dan de geesten van het vuur, of, althans 
volgens onzen commentator, de zielen van de overledene kooksters. 
Deze laatste bewering wordt echter door den wNavorscher der Zeden en Ge- 
woonten’’ (7), een boek dat uit de tweede eeuw dateert en reeds meer dan eens in 
den loop van dit werk is aangehaald, pertinent weersproken. Het zegt (hoofdst. VIII): 
„Degenen aan wie de vorsten ofteranden brachten, waren Wijzen uit de Oudheid, 
(°)_Vergel. blads. 71, noot 6. (>) BL (} Op. cit, hoofdst. nl BE © B Te 
genwoordig beteekent Ngao die plaats in het hoofdvertrek van het huis, waar de huisgoden zich 
bevinden. 
o B mj. 
(7) Zie bladz. 181 uoot, 53, 
