— 314 — 
ook, volgens de mededeelingen van Ma Twan Lin (19), steeds met meer of minder 
noemenswaardige wijzigingen de verschillende Keizers der opeenvolgende dynastiën van 
het Rijk. 
Zelfs leest men nog in de „Gezamenlijke statuten der (tegenwoordige) Tshing- 
dynastie’ (29), die sinds de eerste helft der zeventiende eeuw den schepter over het Rijk 
van het Midden zwaait, dat de begroeting van de Zon op de oostelijke offerplaats ten 
tijde van de lente-evening moet geschieden, en de daarmee gepaard gaande offerande 
aan dit Groote Licht bij zonsopgang. De plechtigheden ter eere van de Maan behooren 
daarentegen, volgens hetzelfde werk, op de westelijke offerplaats te worden verricht, en 
wel op het tijdstip van de herfstevening bij de opkomst van de Maan (*!). Deze voor- 
schriften betreffen den Hoogepriester van het Rijk, den Zoon des Hemels, die telken 
jare in zijn hoofdstad Peking de Natuur zijn hulde brengt op vier befaamde altaren 
van verbazenden omvang, die ter eere van Hemel, Aarde, Zon en Maan respectievelijk 
in het Noorden, Zuiden, Oosten en Westen opgetrokken zijn. 
De beschrijving van den Keizerlijken eeredienst, of dat gedeelte van het gods- 
dienstsysteem des Chineeschen volks hetwelk men met den naam van officiëelen staats- 
godsdienst zou kunnen bestempelen, ligt echter niet op onzen weg. Wij stippen het 
bovenstaande alleenlijk aan om te doen zien dat de offerande, die in de hooge Oudheid 
aan de Maangodin werd opgedragen, zich tot op den dag van heden heeft bestendigd, 
en het alzoo geen verwondering behoeft te wekken, dat ook het volk van Emoy dit 
gedeelte van den ouden eeredienst der Natuur in eere heeft gehouden en thans nog 
in het midden van den herfst de Maan haar hulde brengt. 
Ziehier ons dus meteen op ons eigenlijk onderwerp gebracht. Het is echter 
niet meer het ware, astronomische midden van den herfst, hetwelk het volk voor de — 
plechtigheid bestemt; wèl echter het midden van den herfst van het burgerlijk jaar, 
dat wil zeggen de 15de van de achtste maand ,„ als wanneer de Maan vol is en gedu- 
rende den ganschen nacht in hare volle glorie aan den hemel schijnt (*°). In den 
laten avond, ja niet zelden eerst tegen middernacht, begeven zich de vrouwen en kin- 
deren naar de tafel, die, met allerhande offerwaren, maar voornamelijk vruchten van 
het herfstseizoen, suikerriet en andere grondproducten beladen, in de deur is klaargezet. _ 
Zij branden er wierook, offerpapier en kaarsen, kmielen neder op den grond en ontste- _ 
ken klappers tot besluit: alles ter eere van de Maangodin, die, als voornaamste ver-_ 
tegenwoordigster van het vrouwelijk beginsel der Natuur, voornamelijk op de hulde 
van de schoone sekse aanspraak heeft. Want zij is immers de Koningin des Hemels, 
waarvan de Zon, haar echtgenoot, de Koning is; en bijgevolg treedt zij niet alleen, 

(:9) Hoofdst. 79. (2%) Dit werk, hetwelk de moderne Zi-hi van het Chineesche Rijk zou 
mogen heeten, althans voor zoover de voorschriften aangaat betreffende het Opperbestuur, werd reeds 
op bladz. 130 van dit werk genoemd. 
(5) Op. eit, hoofdst. 44. 
(22) Degene wien dit minder duidelijk is, vergelijke bladz. Ll en 2 van dit werk, 

