
— 815 — 
zooals de Geschiedboeken der Han-dynastie (*) reeds deden uitkomen, als het zin- 
nebeeld van de Keizerin, de hooge ambtenaren en al de edellieden op, die de dienaren 
heeten te wezen van den vorst (*), maar ook als symbool van de vrouw in het alge- 
meen, die immers in Oostersche landen aan den man, den heer der schepping, zoo 
ondergeschikt en aan zijne bevelen en grillen onderworpen is. In het voorbijgaan zij 
hier aangestipt, dat de meeste vrouwen zich echter niet zoozeer tot de Maan als Na- 
tuurgodheid, dan wel tot het mannetje of vrouwtje richten, hetwelk volgens de legen- 
de dit hemellicht bewoont. Im het verder verloop van deze verhandeling zal dit nader 
worden toegelicht. 
Lang voorzeker behoeft niet over het vrouwelijk karakter van de Maan te worden uit- 
geweid. Het kan immers zelfs een volk, dat nog slechts enkele schreden op de ladder 
van ontwikkeling heeft gedaan, moeielijk ontsnappen, dat zij zich elke maand in de 
armen werpt van den Koning van het Licht, hem niet verlatend voor en aleer zij door de- 
zen met een bron van nieuwen glans bezwangerd is — een bron, die zij vervolgens 
groeien doet en koestert in haar schoot totdat zij haar hoogste stadium van volheid 
heeft bereikt en zich haast wederom te gaan aanvullen bij de Zon, telkens wanneer 
haar licht begint te tanen en aan het kwijnen gaat. Zulks was het wonderwerk , het- 
welk zij ook oudtijds, maand uit maand in, als ten gerieve van de menschheid 
wrocht: — geen wonder dat de kinderen der Natuur, nog volkomen onder den indruk 
levende van hetgeen het Heelal hun te aanschouwen gaf, er toe kwamen Zon en Maan 
te vergelijken met man en vrouw; geen wonder ook, dat zoowel door Egyptenaren en 
Grieken als Chineezen beide hemellichten steeds werden voorgesteld als met elkaar 
gehuwd (25) en hunne vereering ten nauwste, om niet te zeggen onafscheidelijk, als 
die van een enkel godenpaar vereenigd werd. 
Het denkbeeld der bevruchting van de Maan door daar echtgenoot, den Zon- 
negod, eens vastgeworteld zijnde in de mythologische begrippen van het volk, kon 
het niet anders of de Maan moest wel de natuurlijke patrones der vrouwelijke sekse 

| (28) Hoofdst. 75, „Geschriften van Li Sin” ze Zi. 
| (*) Dit denkbeeld was geenszins tot het Chineesche volk beperkt: getuige de „Dissertation 
upon Superstition” van Werenfels, waarvan in 1748 een Engelsche vertaling in het licht verscheen 
en waarin men leest: zthe superstitious man, should he have a mind to be introduced to the pre- 
wsence of a prince, he will wait until she is in conjunction with the sun, when the association of 
‚ wan inferior with a superior is salutary and productive of profit”. Brand, „Observations on popular 
_Amtiquities”, bladz. 659. 
Misschien is het dan ook wel aan iets anders dan het toeval te danken, dat eertijds in Ku- 
ropa op St. Michielsdag (29 September) of daaromtrent gouverneurs van vestingen en steden alsook 
civiele ambtenaren werden aangesteld, dat wil zeggen op het tijdstip van de herfstevening, hetwelk 
Á steeds door de Chineezen wan het zinnebeeld der ambtenaren en edellieden, de Maan, werd gewijd. Vol- 
gens Bourne geschiedde dit, omdat St, Michiel het hoofd der engelen is, die, evenals de aardsche 
beambten, optreden als beschermers van het volk. Brand, op. cit, bladz. 193. 
(2) Men vergelijke bijv. hoe in de legende over de geboorte van de bevruchtende kracht des 
‚ Hemels, op bladz. 29 en vlgg. weergegeven, het huwelijk tusschen Zon en Maan een hoofdrol speelt 
