— 426 — 
de vlieger dikwerf, hetzij om signalen te geven of om berichten over te brengen, in 
oorlogstijd gebezigd werd. Zoo liet Kijen Wun (°), die in 550 in de stad Tai- 
Tsjhing (*) belegerd werd, een papieren wouw opgaan om van buiten af hulp in te 
roepen (*), en maakte twee eeuwen later de veldheer Tsjang Phej (°*) van hetzelfde 
middel gebruik om een brief te zenden naar het kamp van Ma Soei (?°), den beroem- 
den veldheer, die zich toen ter tijde bij het bedwingen der invallen van de Tibetanen 
zoo verdienstelijk maakte (?). Al lossen nu al die berichten de vraag niet op wan- 
neer de vlieger voor het eerst als speelgoed in het Rijk van het Midden in zwang 
kwam, zoo blijkt toch één ding met vrij groote zekerheid, namelijk dat papieren 
vliegers reeds eeuwen en eeuwen in China bestonden vóór zij nog in Europa hun ver- 
schijning maakten. Strutt, de schrijver van de „Sports and Pastimes of the people 
of England” (?7), zegt, dat hij voor het eerst van den vlieger melding vindt gemaakt 
in een klein Fransch-Engelsch woordenboek van het jaar 1690, en voegt er bij, dat— 
wanneer is onbekend — het speeltuig uit China paar Huropa is overgebracht; en in- 
derdaad, veel is er, wat voor deze veronderstelling pleit. De vliegers hebben in 
China bijna alle mogelijke vormen: vogels, schepen, huizen, vlinders, duizendpooten, 
draken, letters — doch in Emoy voor stellig meer dan de helft de gedaante van een 
sperwer of wouw, juist dus zooals de eerste exemplaren, die in het Rijk van het 
Midden werden gemaakt; ja, de geschreven naam is nog altijd door geheel China heen 
„papieren wouw” (23): — en nu weet iedereen dat volmaakt dezelfde naam, namelijk — 
„paper kite”, ook aan den vlieger in Engeland wordt gegeven. Waarschijnlijk dus 
had het eerste exemplaar, dat in dit Rijk werd ingevoerd of in navolging van China 
werd vervaardigd, de gedaante van een wouw. 
Ook de Fransche naam veerf volant’ en de Duitsche vfliegende Drache” wij- 
zen op een vreemde afkomst. Immers, herten komen in Frankrijk niet zoo veelvul- 
dig voor, en in Duitschland is een draak zulk een alledaagsch voorwerp niet: dus zal 
men zonder bijzondere aanleiding de namen van die dieren niet aan den vlieger heb- 
ben gegeven. In de mythologie van het Chineesche volk daarentegen spelen zoowel 
draak als hert een rol van gewicht. Bijna overal waar het te pas komt zijne ver- 
beelding te laten werken, neemt de Chineesche schilder, beeldhouwer of werkman 
Keo EH 
(2%) „Spiegel en Bron van alle Onderzoek”, loc. cit. 
en BR MK Co B RK. 
(25) Zie de „Geschiedboeken van de fhang-dynastie” JE Es hoofdst. „Overleveringen 
van 'Thijen Juch” FB PE 4E C° Boek IV, hoofdst. IV, 9. 
(2 KE en De reden waarom zoo speciaal de wouw of sperwer de grondvorm van den 
vlieger in China is, zal wellicht hierin zijn gelegen, dat het geschreeuw van en sperwer, volgens 
de bewoners van dat Rijk, een voorteeken is van wind. Zie het Woordenboek van Khang Hi iz 
verbo ES r 


