entel A K Maaar 
» 
in dert Oad ie a 
| 


— 449 — 
bovenlijf, geeft de stokjes aan een der bloedverwanten over, die als dienaar hem ter 
zijde staat, en laat ze door dezen steken in den wierookbak, die vóór hem op de 
tafel is geplaatst. Nu knielt hij neder en brengt, op luide aanmaning van de cere- 
moniemeesters, eenige malen het hoofd tegen den grond ; en in al zijne bewegingen wordt 
hij door de aanwezigen nagevolgd, die met bewonderenswaardige nauwkeurigheid 
als één man met hem buigen, knielen en opstaan. Deze plechtigheid heeft ten doel 
de zielen, die in de bordjes huizen, uit te noodigen om plaats te nemen aan den 
disch. Vervolgens worden de tabletten met grooten eerbied en onder het maken van 
muziek op de respectieve offertafels geplaatst, of ook wel in stoelen daarnevens; een 
der ceremoniemeesters leest een geschreven gebed op zangerigen toon met luider 
stemme op, en de witnoodiging wordt besloten met driedubbele wijnplenging , her- 
nieuwde knielbeweging en een offerande van papier en wierook, zooals reeds op bladz. 
15 in hoofdtrekken is beschreven. Alles gaat met groote ingetogenheid en ootmoed 
in het werk. Geen geluid wordt vernomen behalve de stemmen der ceremoniemeesters 
en het ruischen van de kleederen der knielenden; doch nauwelijks heeft de gong het 
teeken gegeven dat alles afgeloopen is, of al de aanwezigen staan op en gesnap en 
gepraat nemen een aanvang als voorheen. En na eenigen tijd worden de ofterwaren, 
zoo er gelegenheid toe bestaat, in een der nevenkamers van den tempel klaargemaakt, 
en zetten de levenden zich neder om deel te nemen aan den maaltijd ter eere van 
de dooden. Zoo deden, blijkens de zoo straks aangehaalde woorden van Confucius, 
reeds twaalf eeuwen vóór onze jaartelling China's oude vorsten; zoo doen ook tegen- 
woordig nog de bewoners van Litthauen. Deze noodigen op hun dziadi-feest eveneens 
de overledenen uit en nuttigen een maal, met hen in alle stilte; doch zij spreken 
geen enkel woord voor en aleer zij meenen te mogen veronderstellen dat de zielen 
verzadigd en vertrokken zijn. 
Door alle eeuwen heen huldigden dus de Chineezen een gebruik, hetwelk ook 
van de hoogste oudheid af in Europa in eere werd gehouden en er thans nog in den 
vorm van begrafenismalen in ons eigen vaderland en elders aangetroffen wordt. Zelfs 
hebben de oude begraafplaatsen van Sollested op het eiland Funen en van Mollemose- 
gaard bewezen, dat het reeds onder onze voorhistorische vaderen bestond, daar men 
uit die merkwaardige overblijfselen waterbekkens en bronzen vazen te voorschijn heeft 
gehaald, die waarschijnlijk tot niets anders dienden dan om de spijzen te bevatten, 
welke den dooden bij wijze van offerande of den levenden als lijkmaal werden voor- 
gezet (°°). Sir Jobn Lubbock is ook buitendien van meening, dat #the very frequent 
„presence of the bones of quadrupeds in tumuli appears to show, that sepulchral 
„feasts were generally held in honour of the dead” (35). 
In de wetten van Manoe leest men, dat de zielen van het lijkmaal medeëten 
en het hoofd der familie gehouden is een dagelijksche en een maandelijksche offerande 

(8%) „Revue des deux Mondes,” 15 Sept. 1880, bladz. 260. 
(2%) „Pre-historic Iimes,” hoofdst. V, blads. 175 (4de druk). 

