e heethake EE Ted ERR de ms or ” Ek heg ded er d NN taten 
Lj 1 - E 

— 495 — 
Noord-Amerika, de Basoeto's en «de bewoners van Tasmania; ja, zelfs wij bezigen al- 
tĳd het woord schimmen nog waar van de zielen der dooden sprake is. En wat 
‚voor den wilde schaduwen zijn, dat zijn voor hem oock alle in het water terugge- 
kaatste beelden van wolken, sterren, levende wezens en voorwerpen; d. w. 7. dupli- 
caten , onbereikbaar en onvoelbaar. Het bewijs leveren de bewoners der Fidji-eilanden, 
die beweren dat ieder wezen in het bezit van twee zielen is, zijnde de eene de scha- 
duw en de andere het beeld, zooals het zich afteekent in het spiegelend oppervlak 
des waters (°). 
aks 
+ 
VERDERE ONTWIKKELING VAN HET GELOOF IN DUPLICAATVORMEN. 
Echo's bevestigen het geloof in onzichtbare wezens. Zoo ook droomen. Gedurende 
den slaap kan het dubbel het lichaam verlaten... In den droom ontmoeten de duplicaten el- 
kander. Droomonthullingen zijn, volgens den Chinees, inblazingen van onzichtbare wezens. 
Duplicaten of schaduwen verlaten de lichamen vooral gedurende den nacht. Spoken waren 
voornamelijk in het duister rond. De Onderwereld, door de Chineezen als een donkere ver- 
blijfplaats voorgesteld, en den dooden door hen bij voorkeur in het donker geofferd. 
Hoe nu bevestigt en ontwikkelt zich onder de wilden het geloof, dat men- 
schelijke duplicaten rondzwerven in een onzichtbaren staat? 
In de eerste plaats door de echo. Inderdaad zijn de Abiponen van Zuid-Ame- 
rika, de Indianen van Cumana (Midden-Amerika) en de Negers langs den Niger over- 
tuigd, dat echos de stemmen van onzichtbare wezens zijn (!). 
Doch veel sterker nog door droomen. Honger is zeer zeker een zeer gewone 
toestand van den wilde, en als hij voedsel heeft bemachtigd, dan overlaadt hij zich 
de maag veelal met moeielijk te verteren spijzen. Stellig zijn dan ook zijn droomen 
veel energischer dan de onze. 
Bij het ontwaken zal hij zijn gezellen mededeelen , welke avonturen hij slapen- 
de heeft gehad. Doch groot zal zijn verwondering zijn, wanneer hij van hen hoort 
dat hij zijn legerstede niet verlaten heeft: — niets blijft hem dus over dan aan te 
snemen dat zijn duplicaat het lichaam heeft verlaten, ten einde de jacht te gaan hou- 
den en den tocht te maken, waarvan hij heeft gedroomd. 
Van alle kanten van den aardbol stroomen getuigenissen toe, die bewijzen dat 
deze opvatting werkelijk die der wilden is. Spencer noemt de Indianen van Noord- 
_ Amerika, de Groenlanders, de bewoners van Nieuw-Zeeland en van de Fidji-eilanden , de 
(©) Spencer, op. et cap. cit; $ 57. 
(1) Zbid; $ 58. 
