
— 501 — 
„eïrele, cooking vessels and pots filled with water and chicha, covered with drinking 
„vessels, were placed.” 
Periodieke grafoffers, zooals die der Chineezen, waren ook gebruikelijk onder 
de oude Mexicanen. Motolinia zegt van hen, dat after the burial, they returned to 
„the tomb for twenty days, and put on it food and roses; so they did after eighty 
„days, and so on from eighty to eighty” (*!). Hoe langer dus de wederbezieling 
van het lichaam uitblijft, des te grooter worden de tusschenpoozen, die men van het 
eene grafoffer op het andere laat verloopen, totdat het eindelijk den vorm aanneemt 
van een geregeld periodiek gravenfeest. Zoo kwam dat der Chineezen in het leven, 
en evenzoo waarschijnlijk dat der Parsen, Javanen en Balineezen, hetwelk op hladz. 
192% en volg. met een enkel woord beschreven werd. En zal langs denzelfden weg 
ook niet het Allerzielenfeest (2 Nov.) der Roomsch-Katholieken zijn ontstaan? Te 
aannemelijker wordt dit zeker, wanneer men in aanmerking neemt dat het geloof in 
de verrijzenis des lichaams zeer diep in de Westersche volksbegrippen is geweven, 
ja zelfs zóó diep, dat het zich een plaats heeft weten te veroveren onder de twaalf 
geloofsartikelen van de Kerk van Rome. De Russische Christenboer brengt dan ook 
nog jaarlijks in den Paaschtijd (d. 1. ongeveer op hetzelfde tijdstip als de Chineezen) 
spijs- en drankotfers naar de graven zijner vaderen. Hij weeklaagt er, bidt er tot 
of voor de dooden, en eindigt met zich aan de spijzen te goed te doen en aan den 
offerwijn te bedrinken. Onder de offerartikelen prijken, merkwaardig genoeg, in de 
eerste plaats de welbekende paascheieren: de zinnebeelden, zooals op bladz. 179 werd 
betoogd, van de „herlevende’’ Natuur. Ook elders in het Christelijk Europa worden 
graffeesten met offers aan de dooden gevierd, getuige deze aanhaling uit Spencer (*2): 
„According to Gebhardi the Misnians, Lausitzians, Bohemians, Silesians and Poles, upon 
„the first of March early in the morning went forth with torches, going to the cemetery 
„and offering up food to their ancestors. According to Grimm, the Wsthonians leave 
„food for the dead in the night of the second of November, and are glad if in the 
„morning something is found to be consumed.” 
Om ten slotte nog even op de Chineezen terug te komen: op bladz. 414 
werd in noot 17 aangestipt dat zij zooveel zorg voor de rustplaatsen hunner vaderen 
dragen, omdat zij vast zijn overtuigd dat de ongunstige ligging van een graf onfeil- 
baar onheil over de nakomelingschap tot in verre geslachten brengt; — zou hieraan 
niet mede het geloof in de verrijzenis des vleesches te grondslag liggen? Veronder- 
"stel — zoo redeneerde ongetwijfeld eertijds de Chinees — dat de ziel na zeker tijdsver- 
loop naar haar aardsch omhulsel wederkeert en dit, tengevolge van de achteloosheid 
der kinderen ten aanzien van het graf, in een toestand aantreft die onmogelijk maakt 
‚het weder te betrekken: zal zij dan niet „tot eeuwig rondzwerven in het schimmen- 
rijk gedoemd, de nalatigheid der nakomelingen wreken tot in het derde en vierde 
geslacht ? 
(21) Spencer, cit. loc.; $ 85. 
(12) Appendix A, l, 
