— 506 — 
doen vloeien en zooveel ellende heeft gesticht. Welke zijn nu verder de middelen, 
die de Chineesche toovenaars bezigen om kwade geesten uit te drijven? 
Zij trachten die te verschrikken door zich zoo woest toe te takelen als maar 
mogelijk is. Hunne lange haren laten zij vrij fladderen over de schouders en den rug; 
half naakt en met zwartgemaakt aangezicht loopen zij onder het maken van woeste 
gebaren heen en weder; slangen laten zij zich kronkelen om den hals en zelfs overdek- 
ken zij hun gansche lichaam met wonden, zoodat het bloed tot op den bodem druipt. 
Dit alles is reeds op blads. 226 «en volg. beschreven. Zóó verjagen zij den 
demon van krankheid uit de zieken (bladz. 232); zóó verdrijven zij de kwade. 
geesten bij het vieren van het vuurfeest uit de vlammen en van het tempelplein (bl 
221); zóó helpen zij in de processies, welke veelal ten doel hebben straten en wijken 
van de heillooze invloeden der spoken te zuiveren, deze onzichtbare wezens naar hein- 
de en ver verstrooien (bl. 228). 
Ziehier dus een redelijke verklaring voor het vreemde gedrag en de zelf kwelling 
der Chineesche duivelbanners. Haar juistheid wordt gestaafd door hetgeen bij andere min 
beschaafde volkeren geschiedt. „Generally”’, ‘zegt Spencer (*), „the exorcist tries to alarm 
the mischievous tenant by shouts, and gesticulations, and fearful faces. Among the Ca- 
„hifornian tribes, the doctor vsquats down opposite the patient and barks at him after the 
„manner of an enraged cur, for hours together’; and a “Koniaga-doctor has a female as- 
„sistant who does the groaning and growling.... As a type of such processes may 
„be taken that ascribed by Herrera to the Indians of Cumana : vif the disease increased, 
„they said the patient was possessed with spirits, stroked all the body over, used 
„words of enchantment, licked some joints, and sucked, saying they drew out spirits; 
„took a twig of a certain tree, the virtue whereof none but the physician knew, 
rtiekled their own throats with it, till they vomited and bled, sighed, roared, quak- 
ned, stamped, made a thousand faces, sweated for two hours, and at last brought up 
„a sort of thick phlegm, with a little, hard, black ball in the middle of it, which 
„those that belonged to the sick person carried into the field, saying — „Go thy way, 
„Devil’.” 
Niet onmogelijk echter is het, dat zelfverwonding door de Chineesche toove- 
naars wordt te baat genomen om hun bezieling in de hand te werken. Reeds werd 
op bladz. 241—2 aangestipt, dat vasten zoowel in China als onder min-beschaafde 
volkeren voor de spookbezweerders een onmisbaar vereischte is om tot godsbezieling te 
geraken, daar het, zonder dat de patient het zelf begrijpt, tot overspannen verbeel- 
dingskracht, widées fixes” en zinsbevanging leidt (5). Zou nu echter zelfpijniging , 
®& Op. et loc. cit. 
(5) Ook Spencer zegt: /We may again take the ideas of the Amazulu, which have been so carefully 
vascertained and clearly specified, as typical of the ideas originally framed. Mark, first, that bodily deran- 
ngement, leading to mental perturbation , is the usual preliminary. Fasting is requisite. They say othe con- 
»„tinually-stuffed body cannot see secret things” Moreover, za man who is beginning to be an Inyanga does 
„not sleep .… his sleep is merely by snatches, he becomes a house of dreams.” Mark, next, that mental pertur= 

