— 509 — 
Op deze vraag antwoorden de hedendaagsche Chineezen steeds bevestigend. 

8 De tijger, het bloeddorstigste monster dat zij kennen, werd om redenen, die reeds 
E op bladz. 484 zijn ontvouwd, voor hen een eo bij uitnemendheid, en prijkte 
op grond hievan reeds in overoude tijden in effigie aan de ingangen der huizen; je, 
_ tot op den huidigen dag heeft hij daar zijn plaats weten te handhaven en treedt nog 
_ buitendien zijn beeld in den vorm van amuletten en bij godsdienstplechtigheden als 
_ spookverjager op. De lezer ga slechts na hetgeen daaromtrent op bladz. 483 en 
volg. van dit werk en op de andere plaatsen, aldaar aangehaald, ten beste gegeven is. 
En gelijk Asmodeus zich naar Egypte liet verjagen door den stank van de 
__ brandende ingewanden van een visch, evenzoo verafschuwen de Chineesche spoken en 
_ ziektebrengende demonen al wat onwelriekend is, en laten zich bijgevolg door 
_ planten, die een sterke lucht verspreiden, verdrijven uit de nabijheid van den mensch. 
_ Hiervan maken de bewoners van Emoy gedurende de ongezonde hitte van het 
midden van den zomer gretig gebruik. Zij bevestigen kalmoes, artemisia en knoflook 
aan de ingangen hunner huizen (bladz. 265) en hangen zich en hunnen kinde- 
ren amuletten met reukwerken om den hals (bl. 258), terwijl zij de bezwerende 
kracht van al die middelen nog door toevoeging van houten zwaardjes trachten te 
verhoogen (bl. 261). Ook in ons eigen werelddeel vervulden planten bij de verdrij- 
_ ving van onheil berokkenende onzichtbare wezens steeds een groote rol: getuigen de 
enkele voorbeelden, op bl. 271 en volg. aangestipt. 
Uit $ 3 van dit hoofdstuk is het reeds gebleken, dat, naar de natuurlijke op- 
vatting van den ombeschaafden mensch, onzichtbare wezens voornamelijk rondzwerven 
gedurende den nacht. De eerste stelling nu, die hij hierop al zeer spoedig: op zal trek- 
_ ken, zal zich aldus formuleeren: spoken gaan op de vlucht zoodra de zon slechts 
eenige zwakke stralen over den morgenhemel werpt — derhalve is dit hemellicht hun 
natuurlijke verdrijver en voornaamste vijand. 
En de haan, die dagelijks lang vóór den mensch het flauwe gloren van den 
dageraad bemerkt en dezen met zijn schrille stem begroet, nan, gelijk zich denken laat, 
van de zon haar rol van spookverdrijfster overr, daar hij de wezens van de duisternis 
doet weten wanneer de tijd daar is om voor den gevreesden vijand op de vlucht te 
_ gaan. Hertijds vervulde hij dan ook, zooals op bladz. 482 beschreven werd, als be- 
_ zweringsmiddel aan de huizen in het Chineesche Rijk een rol van gewicht, die hij 
_ echter hoogstwaarschijnlijk eerst begon te spelen toen hij uit den wilden staat tot dien 
van huisdier overgegaan, en de mensch dus reeds een eenigszins hoogere periode van 
beschaving ingetreden was. 
In een veel hooger stadium van ontwikkeling moet men echter het tijdstip 
zoeken, waarop de wilg, de kalmoes en de perzik als plaatsvervangers van de zon, 
en dus alssspookverdrijvers, in het Rijk van het Midden optraden. Duidelijk immers 
is het dat de wijsgeerige bespiegelingen, die de oude Chineezen tot de verheffing dier 
gewassen tot zinnebeelden van den Zonnegod hebben geleid en op bladz. 200, 265 en 
480 respectievelijk voor elk in het bijzonder werden weergegeven, zich slechts kon- 

