— 518 —- 
anders dan een in den loop der tijden gewijzigde vorm van doodendienst is. Thans 
“dient nog een enkel woord in het midden te worden gebracht over de tabletten , 
waarin de zielen der afgestorvenen wonen en de vereering en offeranden van de na- 
komelingschap ontvangen. 
VI. Met zielebord. Sprekende over de zoogenaamde poppetantes en de bezwe- 
ring van kwade geesten door middel van lijfvervangers, wezen wij in $ 6 op het be- 
staan van een artikel in het Chineesche volksgeloof, hetwelk zegt dat menschelijke 
duplicaten in beelden kunnen huizen en zelfs gesommeerd kunnen worden daarin hun 
intrek te nemen. De bewoners van het Rijk der Bloemen gaan dus niet onlogisch 
te werk, wanneer zij den zielen hunner dooden in den vorm van een beeld een rust- 
plaats trachten te bereiden, ten einde hun eenigszins het gemis van een lichaam te 
vergoeden. 
Dat minder beschaafde volkeren al zeer spoedig geneigd zullen wezen zich de 
afbeeidsels van de dooden voor te stellen als werkelijk door de ziel bewoond — dit 
laat zich, indien men de gewaarwordingen raadpleegt, die zij in onszelf teweegbrengen, 
vrij gemakkelijk begrijpen. #When’, zegt Spencer (*), va lover kisses the miniatu- 
vre of his mistress, he is obviously influenced by an association between the appear- 
vance and the reality. Even more strongly do such associations sometimes act, 
„A young lady known to me confesses that she cannot bear to sleep in a room having 
„portraits on the walls; and this repugnance is not unparalleled. In such cases the 
„knowledge that portraits consist of paint and canvas only, fails to expel the suggest- 
vion of something more. The vivid representation so strongly arouses the thought 
„of a living personality, that this cannot be kept out of consciousness. 
„Now suppose culture absent — suppose there exist no ideas of attribute, law, 
„eause — no distinctions between natural and unnatural, possible and impossible. The 
„associated consciousness of a living presence will then persist. No conflict with 
„established knowledge arising, the unresisted suggestion will become a belief.” 
De Chineezen zijn dan ook de eenigen niet, die steeds afbeeldsels van hunne 
dooden maakten en in hunnen voorouderlijken eeredienst lieten optreden. De bewo- 
ners van Yucatan en Mexico deden volmaakt hetzelfde, en eveneens de oude Egyp- 
tenaren, vermits deze aan de kisten, waarin de mummiën werden neergelegd, een 
menschelijken vorm gaven en daarenboven steenen standbeelden deden verrijzen op en 
nabij de graven hunner grooten. De Congo-negers van den huidigen dag offeren spijs 
en drank aan een houten beeld, dat hunnen overledenen vorst heet voor te stellen; 
de Abyssiniërs vieren hunne rouwfeesten in tegenwoordigheid van een afbeeldsel van _ 
den doode en zoo doen, volgens Raffles, ook sommige Javanen (2); onder vele stam- _ 
men der Papoea's eindelijk worden de wkorwar” of wkarowar”, dat wil zeggen de 
beeltenissen der ontslapenen, door offeranden overgehaald bemiddelend tusschen de 
(21) vPrineiples”; hoofdst. XXI, $ 157. 
(2°) Spencer, op. et cap. cit3 $$ 155 en 156. 

