
— 523 — 
Met veel minder, maar toch nog vrij veel zekerheid laat zich de menschelijke 
oorsprong uitwijzen van Miao Sjen, de overoude Chineesche Godin, die in een later 
tijdperk met den Boeddhistischen Avalokites’ vara vereenzelvigd werd. Het is waar 
dat hare levensgeschiedenis, in $ 2 van onze verhandeling over den 19den der tweede 
maand geschetst, onder de werking van den tand des tijds in een legende van de 
ergste soort is herschapen; maar desniettemin levert zij nog altijd deze gewichtige 
zekerheid op: de Chineezen kennen aan hunne Godin der Genade geen anderen oor- 
sprong dan een zuiver aardschen en rein menschelijken toe. Hetzelfde kan gezegd 
worden van den Patroon des Luandbouws Sjun Noeng en van de Hoofdgoden van het 
Graan, omtrent wier herkomst een en ander op bladz. 72 en 121 werd aangevoerd. 
De Vaders van Wallen en Grachten eindelijk, op bladz 466 en volg. beschreven, 
vormen op hunne beurt een geheel heir van vergoddelijkte menschen, aangezien zij 
immers gewone Magistraatspersonen zijn, die door den Paus der Taoisten, onder 
goedkeuring van het hoogste wereldlijk gezag, na hun dood tot beschermgoden der 
verschillende onderdeelen van het Rijksgebied verheven werden. Hen god in China 
is dus de ziel van een overledene, die, instede van slechts door zijn eigen nakomeling- 
schap te worden vereerd, de hulde en offerande van de geheele natie of van een groot 
gedeelte er van ontvangt, en zulks in veel gevallen — doch niet altijd — onder sanctie 
van den Opperpriester des Rijks. 
$ 9. 
HALFGODEN. 
De oude wijsgeeren, ten naaste bij als goden vereerd. De /Sijen” of Genu der Taoisten. 
8 : 4 S dj 
De adjudanten of wachters!, die sommigen godheden zijn toegevoegd. 
Desniettemin bestaat er in China een talrijke klasse van afgestorvenen, die, 
alhoewel alom in het Rijk niet alleen onder Keizerlijke goedkeuring maar zelfs op 
Keizerlijk bevel vereerd, toch geenszins als godheden aangeschreven staan. Onder hen 
bekleeden de oude wijsgeeren met Confucius aan de spits, omtrent wier tempels en 
eeredienst op bladz. 440 en volg. reeds het noodige ten beste werd gegeven, een 
voorname plaats. 
Waarin nu is het verschil gelegen? De wijsgeeren ontvangen (zie blads. 440 
en 441) offeranden zoogoed als de goden; zij worden evenals deze met kniebuigingen 
vereerd en hebben evenzeer hunne tempels: — het eenige dus wat hen van de godhe- 
den onderscheidt, is dat men hen onder den vorm van tabletten, doch laatstgenoem- 
den onder dien van beelden eerbewijzen brengt. Dit blijkt ook uit den maatregel 
van Keizer Sji Tsoeng, die, zooals op bladz. 441 werd medegedeeld, het maken van 
beelden voor Confucius verbood, uit vrees dat zulks den Wijze geheel en al van zijn 
menschelijk karakter berooven en op ééne lijn met de godheden plaatsen zou. Neemt 
