Ie 
Se 
Le . & 
Âkn- 
: 
— 546 — 
‚ma hun dood begraaf hen en offer aan hen zooals het behoort” (1%). Hen andermaal 
vraagde hij zichzelf stil verwijtend af: „De dienstvaardigheid buitenshuis jegens lie- 
„den van rang en stand en binnenshuis tegenover vader en ouderen broeder, alsook 
„de angstvalligheid om den dienst der dooden te verwaarloozen — hoe staat het daar- 
„mede wat mij betreft?” (1%). De vorsten der Oudheid verhief Confucius steeds he- 
melhoog, omdat zij zoo zorgvuldig den eeredienst der vaderen in eere hielden. Zoo 
zeide hij van Ju (*), den Keizer die van 2205 tot 2197 vóór onze jaartelling regeer- 
de: „Ik vind geen gebrek in hem; want hij gebruikte grove spijzen en dranken, 
„maar putte zijne ouderliefde jegens de zielen en geesten uit” (16). Ook Sjoen (*) 
prees hij voor den ijver, waarmede hij offeranden in de voorouderlijke tempels bracht 
(18), maar voor niemand had hij meer loftuitingen over dan voor het broederpaar 
Woe Wang en Tsjow Koeng: de ideaalvorsten van het oude China, die de lezer reeds 
op bladz. 169 heeft leeren kennen. „Zij offerden, zoo sprak de wijsgeer, vaan al de 
„vroegere hertogen boven hen met het Keizerlijk ceremoniëel. En dit gebruik drong 
„door tot alle edelen en grooten, alsmede tot de geletterden en het mindere volk. 
„Was de vader een groote en de zoon een geletterde, dan was de begrafenis die van 
neen groote en de offerande die van een geletterde, en was de vader een geletterde 
jen de zoon een groote, dan was de begrafenis die van een geletterde en de offerande 
„die van een groote. De éénjarige rouw gold tot voor de grooten en de driejarige 
„rouw tot voor den Zoon des Hemels, maar in den rouw voor vader of moeder werd 
„geen onderscheid gemaakt tusschen hoog en laag: — die was één (voor allen). 
„Ging”', zoo sprak hij verder, „de ouderliefde van Woe Wang en Tsjow Koeng 
miet ver?! Want de ouderminnenden zijn immers zij, die den wil der voorouders 
„met bekwaamheid nakomen en hunne ondernemingen met bekwaamheid ten uitvoer 
„leggen. Im de lente en den herfst versierden zij de tempels hunner voorouders en 
prangschikten zij er hunne voorouderlijke offerschotels. Zij droegen er hunne ceremo- 
mmiekleederen, offerden er de spijzen van het seizoen en hielden bij den voorouderlij- 
„ken tempeldienst de orde van afstaraming in het oog..... Degenen die boven ons 
„staan te eeren en die ons naverwant zijn lief te hebben; de dooden te dienen zooals 
„men hen bij hun leven zou hebben gediend, en de overledenen als waren zij met ons 
pverbleven: dit is het toppunt van ouderliefde’” (49). 
Doch niet alleen door leer, ook door voorbeeld predikte Confucius eerbied voor 
de dooden en hunnen eeredienst. „In den tempel van de vaderen, zoowel als aan het 
„Hof, sprak hij beredeneerd en met omzichtigheid’ (2°); rhij offerde aan de schimmen _ 
„alsof zij tegenwoordig waren’ (21) en bood hun geen vleesch aan hetwelk hij gekookt 
(23) Zoenju;s II, 5. (HM) 1bid; IX, 15. 
EC) B CC) Zie; VIIL 21. 
(27) De Keizer, in noot 2 van de vorige $ genoemd. - 
(28) rLeer van het Midden”; XVII. 
(*°) veer van het Midden”; XVIII en XIX. 
(2°) Zoenju; X,I. (2!) bid; III, 12. 
, 

















