— 560 — 
als uit deze schets gebleken is: ook tegelijkertijd eanoniseert zij de genii van het 
Taoisme, erkent daarenboven den Opperpriester dezer-sekte als Offeraar en Spookver- 
drijver van het Rijk en schrijft voor bij Keizerlijk edict, dat de God van den Oorlog, 
de Patroon der Letterkunde Wun Tsjhang en de tallooze Vaders van Wallen en 
Grachten officiëel door de Mandarijnen volgens Taoistische ritualen zullen worden ver- 
eerd (39) — hoe nu dit verschijnsel te verklaren? 
Niets eenvoudiger dan dat. De Confucianistische school predikte slechts zede- 
leer en eeredienst der vaderen (zie $ 16); zoo deed ook, blijkens deze schets, steeds 
de school der Tao. Beide reikten dus in deze elkander broederlijk de hand, in stede 
van tot wederzijdsche verkettering of vervolging aanleiding te geven. En de Taoisti- 
sche leer van geni, onsterfelijkheid, godendienst en geestbezwering kon voor de vol- 
gelingen van den wijsgeer nimmer een steen des aanstoots zijn. Want nooit had 
Confucius zich met den toestand van de zielen aan gene zijde van het graf of met de 
goden bemoeid (bladz. 547), en wel verre dus van iets te bezitten om tegen de bedoel- 
de leer over te stellen, voelden de Confucianisten zich tot haar aangetrokken, omdat 
zij hun een blik in de onzichtbare wereld gunde en aan de lagere behoeften van hun- 
nen geest bevrediging gaf. Zonder in hun trouw aan den Grooten Meester in het 
minst te kort te schieten, konden zij derhalve veilig de leerstellingen van het Taoisme 
aanhangen en de gebruiken dezer sekte volgen; ja, zelfs mochten zij hare geni en 
godheden met een gerust hart vereeren, daar deze immers niets anders dan voorouders 
waren en de offerdienst der voorouders door Confucius zelf werd voorgeschreven. Zoo 
is nog op den huidigen dag iedere Chinees, van den Keizer af, Confucianist en Taoist 
tegelijk. Nog een derde sekte, uit den vreemde overgeplant, veroverde zich een 
plaats in het hart der natie. Wij bedoelen het Boeddhisme, aan hetwelk een nieuwe 
$ zal zijn gewijd. 
$ 18. 
BOEDDHISME. 
De leer der wereldverzaking van de Kerk van Boeddha, in strijd met den geest van 
het Confucianisme. Monnikendom, vrijwillige bedelarij en coelibaat vonden in China steeds 
een vijand in den practischen, wereldschgezinden volksgeest. Het coelibaat was er buitendien 
tegen den voorvaderlijken eeredienst en dus tegen de Aào gekant. In China ontbrak de geest 
van wereldhaat, die in Indië zoo gunstig op de propaganda van het Boeddhisme werkte. De 
gelijkvormigheid van de leer der Nirvana en die der Tao werkte de wederzijdsche toenadering 
van Boeddhisme en Taoisme in de hand. Het Boeddhistische ascetismus heeft dat van het 
Taoisme bijna geheel overvleugeld. 
Het Boeddhisme gaf nieuw leven aan den voorouderlijken eeredienst en ontwikkelde de - 
begrippen omtrent het volgend leven. Het vond daarom in China een gunstig onthaal. Zijn 
godendienst smolt met dien der Taoisten samen. 


(2°) Edkins, „Religion in China”; hoofdst. V. 

