
— 564 — 
met al hare geneugten te bestendigen en die de bevordering van het menschelijk wel- 
zijn met behulp van allerlei beschermgoden, amuletten en bezweringsmiddelen steeds 
in hare banieren droeg, kon zich uit den aard zijner beginselen evenmin aan het kwee- 
ken van pessimistische levensbeschouwingen schuldig maken. Nooit dus werdin China — 
zaad van wereldhaat uitgestrooid, zooals in de Brahmaansche landen; nooit werd er 
het volk vervuld met afkeer van de wereld, die toeh door de liefdevolle Natuur met 
zooveel schoons, zooveel goeds, zooveel aantrekkelijks is gezegend. Nimmer werden 
de Chineezen door een theologisch-priesterlijk vampyrisme ontzenuwd; nooit door een 
wereldlijke of geestelijke dwingelandij van alle levenskracht beroofd of voor een ge- 
deelte gedrongen in een kaste van verworpelingen, reikhalzend smachtende naar Boed- 
dha’s stem, die de leer der gelijkheid prediken en de losmaking van de ellende eener 
wereld vol van priester-en vorstentirannie verkondigen zou. Wel verre dus dat de 
intrede van Sakyamoeni's leer in China een zegetocht geleek, zag men er met een 





















onverschillig oog op hare propaganda neer. 
Waartoe nu wilde de profeet de menschheid brengen? Wel niet tot aardsch 
geluk, hetwelk toch bezwaarlijk in losmaking van deze wereld kan bestaan, maar tot 
een waardigheid boven de godeu, boven Brahma zelfs. Hij gaf den vertrapten mensch 
het middel in de hand om zich los te maken van een onzalige, heillooze wereld , die 
door priesters en tirannen onbewoonbaar, ondragelijk was gemaakt. En een iegelijk 
wees hij den weg om door onthouding en kuischheid, door boetedoening, overpeinzing 
en menschenliefde tot uitwissching van zonden te geraken en dus, tot Arhat opgewerkt, 
de goden te bevelen met een vingerwenk (°%); ja, tot Boeddha in het Rijk der Nir- 
vana, tot god over de goden (*) zou hij zijne volgelingen verheffen, zonder uitslui- 
ting van eenige klasse of kaste. „Daar de leer, die ik voordraag”’, zoo sprak de 
wijze, „door en door rein is, maakt zij geen onderscheid tusschen voornamen en 
„geringen, rijken en armen. Zij is gelijk het water, hetwelk zoowel voornamen 
vals geringen, rijken als armen, goeden als slechten wascht en allen zonder uitzon- 
„dering rein maakt. Zij is gelijk aan den Hemel, waarin voor elkeen ruimte is, voor 
„mannen en vrouwen, knapen en meisjes, rijken en armen..... Evenals dus de vier 
„rivieren, die in den Ganges vallen, alle hun naam verliezen zoodra zij hunne wateren 
rin den heiligen stroom hebben uitgestort, evenzoo houden alle volgelingen van Boed- 
„dha op Brahmanen, Kschatrya’s, Vaiksja's en Soedra’s te wezen” (°). 
Zulk een leer van gelijkheid, die zelfs de menschelijke natuur boven de god- 
delijke verheft, moest noodzakelijk eenigen bijval vinden onder het Chineesche volk, 
hetwelk immers door het Confucianisme en het Taoisme in een leer van erkenning der 
(:) Zóó groot is reeds de macht van een Arhat, dat de goden bij duizenden naar zijne _ 
woorden hooren en zijne bevelen ontvangen. Op Ceilon worden zelfs bij elke Boeddhistische predi- 
katie de goden opgeroepen om toe te hooren, zich te laten onderrichten en te doen bekeeren. Koep- _ 
pen, op. cit‚; I, bladz. 123. 
(*) Vergel. bladz, 144 in verband met blads. 5, noot 21. 
(*) Koeppen, op. cit.; 1, bladz. 130. 
