






























































— 566 — 
Alhoewel dus stevig geworteld in de natie, bezat de oude offerdienst der vade- 
ren nog geene priesters om hem met een aureool van uiterlijke praal te omgeven en 
door leerstellingen. omtrent een volgend leven te bezielen. Het Boeddhisme wierp 
zich daarom op hem als op een welkome prooi. Allerwege hare leer der zielsverhui- 
zing verkondigend, waarvan reeds op bladz. 153 en 325 en volg. een overzicht gege- 
ven is en die, met grillige wonderverhalen over Nirvana, Paradijs en Hel opgesmukt, 
voorzeker wel geschikt was om op de verbeelding van het volk te werken, bevredigde 
de nieuwe sekte niet alleen de nieuwsgierigheid der natie, die immer zooveel belang 
in hare vaderen had gesteld en ook gaarne weten wilde wat haar eigen lot zou zijn 
aan gene zijde van het graf, maar versierde en verfraaide buitendien een eeredienst , 
die het hoogst onder alle godsdienstige handelingen aangeschreven stond; en geen 
wonder dan ook dat de Chineezen zich neigden tot de priesters der uitheemsche leer, 
die hen zoo bedienden naar hun smaak. Voortaan traden deze op om te worden ge- 
raadpleegd over het lot der dooden en door hunne gebeden en ceremoniën het lijden 
der ontslapenen te verzachten; hun Jama, hun Hellegod, werd populair en kwam op 
de lippen van een iegelijk, die belang in het lot van zijne vaderen stelde; Hel en 
Hemel leverden hun dus den sleutel, om den toegang tot het hart des volks te ope- 
nen. Zoo ziet men nog op den huidigen dag de Boeddha-priesters na bijna elk sterf- 
geval als ceremoniemeesters dienst doen en ook allerwege optreden bij de requiem- 
plechtigheden der zevende maand, die op bladz. 320 en volg. uitvoerig beschreven zijn. 
Geen wonder dan ook, dat het Boeddhisme zich nog ten huidigen dage zoo 
menigmaal in de gunst der Mandarijnen en der geletterde klasse in het algemeen ver- 
heugen mag. Immers, in de boeken van Confucius en Mencius grootgebracht, zijn 
de literati de aanhangers van de groote Wijsgeeren en den door deze als hoogsten 
plicht voorgeschreven dienst der vaderen bij uitnemendheid. Alles stellen zij dus in 
het werk om het lot van de dooden te verzachten en hun lijden te verlichten; en 
vandaar dat zij in den regel de eersten zijn om bij het afsterven van een bloedver- 
want de diensten der Boeddha-priesters in te roepen of in te teekenen voor de requiem- 
missen der zevende maand, zooals reeds op bladz. 327 werd gezegd. Zoo treden de 
Mandarijnen ook dikwijls als oprichters of donateurs van Boeddhistische tempels en 
kloosters op. 
En wat de nieuwe leer der Boeddha’s en Bodhisattva’s aanging: in haar kon- 
den noch de volgelingen van Confucius, noch die van Luaotsze ooit een steen des 
aanstoots zien. Verheffing van den mensch was immers het beginsel, dat haar ten 
grondslag lag; zij predikte dus, al was het met echt Oostersche overdrijving, onder 
een anderen vorm de humaniteitsleer van de oude wijsbegeerte, die ook steeds de 
veredeling der menschheid in hare banieren had gedragen. Hierbij kwam nog, dat 
Confucius zich nimmer met de goden ingelaten, maar uitdrukkelijk den stelregel ge- 
predikt had dat men hen vereeren, doch op een afstand houden zou (zie bladz. 547) — 
en dus konden zijne volgelingen moeielijk uit zijne leerstellingen wapenen smeden om 
den Boeddhistischen godendienst te bestrijden. Deze kon ook bezwaarlijk een doorn 
