
— 569 — 
gangspunten van de ethica der oude Taoisten was; getuigen het in de eerste plaats 
Laotsze’s schoone woorden, die op blads. 550 weergegeven zijn. Ook Lioe Ngan sprak: 
„’s Menschen inborst is in het bezit van menschlievendheid en gevoel voor billijkheid 
wen recht. De wijsgeer schept die (deugden) niet; wettelijke regelingen echter rich- 
„ten en leiden ze” (!*). En elders in ziju werk leest men: 7Menschenliefde, moed, 
„trouw en ingetogenheid zijn de schoone talenten van den mensch” (2). 
Waar de grond op deze wijze reeds door de oude wijsbegeerte was ontgonnen, 
moest der Maifri, als aanvullende en uitbreidende leer der liefde, wel een warme ont- 
vangst ten deel vallen. En inderdaad, zij werd een der hoofdsleutels, waarmede het 
Boeddhisme zich de poorten van het Chineesche Rijk ontsloot. In stede van, zooals 
de Islam, koninkrijken te verwoesten en volkeren te verpletteren onder het zwaard 
van den profeet, of, gelijk het Christendom, hare leerstellingen aan heidenen op te 
dringen door het vergieten van stroomen bloeds, strooide de nieuwe sekte zonder 
dwang of geweld het zaad harer leer der liefde voor al wat adem heeft in het hart der 
Chineesche natie uit. En wel verre van met Mozes te bevelen alle afgodendienaars 
dood te slaan (13), gaf zij vrijen loop aan een ongeëvenaarden geest van verdraagzaam- 
heid en verleende, zoo vrijgevig mogelijk, aan elke sekte en elken vorm van eeredienst 
een schuilplaats in haar schoot (1%). Zij lokte dus geen tegenwerking of vervolging 
uit, zoomin van den kant des volks als van dien der regeering; doch hoewel dit haar 
wellicht van ondergang redde en een blijvende plaats verzekerde onder de als onschade- 
lijk erkende godsdienststelsels in de Chineeselie maatschappij , was het toch evenzeer oorzaak 
dat zij zich nooit uit een zekeren toestand van onbeduidendheid wist op te heffen. 
Want nooit werd het bloed harer martelaren het zaad harer kerk; nooit verzekerde 
vervolging de sympathie des volks aan haar leer; nooit zette tegenwerking haar aan tot 
ondermijning van de instellingen des Rijks, Nimmer derhalve kon het Boeddhisme den 
Staat overvleugelen of zich zelfs maar een aandeel veroveren in wetgeving of bestuur ; als 
een onbeduidend lichaam sloop het over de grenzen van het Rijk; als een onbeduidend 
lichaam keurde men het niet de aandacht waardig; als een onbeduidend lichaam heeft 
het in Chima steeds een kwijnend bestaan voortgesleept en zal het waarschijnlijk eens 
verwelken, afsterven en te niet gaan. 
De invloed van de Mastr op de Chineesche samenleving spreekt vooral uit 
hare Dara of leer der erbarming en weldadigheid. Deze is het voornamelijk, die 
de oud-Chineesche leer der dejfen met nieuwe levenssappen overgoten heeft. Boed- 
dhistische ijveraars, of zij die daarvoor doorgaan, zijn dan ook in den regel de eersten 
om geld en goed voor den naaste veil te hebben en hun duur verworven bezittingen 
op het altaar der menschlievendheid te offeren. Zij werken de oprichting van hos- 
pitalen, vondelingshuizen, scholen en gestichten krachtig in de hand. Zij stichten 
(*') Hwai-nan-tsze; hoofdst. XX. (!*) Zhid.; hoofdst. XV. 
(**) Deuteron. XIII. 
(:*) Meu herleze hetgeen over dezen eigenaardigen karaktertrek van het Boeddhisme reeds 
op bladz. 149 is gezegd. 
