— 570 — 
fondsen tot wederzijdsche ondersteuning, vooral bij sterfgeval. Zij plaatsen lantarens 
langs de straten, doen bruggen en wegen aanleggen, deelen spijzen uit en behoeden 
weduwen en weezen voor gebrek; inderdaad, zoo iets, dan heeft de Maitri er toe 
bijgedragen om de menschenliefde in China op haar standpunt van eerste onder de vijf 
hoofddeugden (*°) te steunen en te handhaven. 
Ziedaar in losse trekken den invloed geschetst, dien het Boeddnisme op de Chi- 
neesche samenleving uitgeoefend heeft. Het blijkt dat die niet diep kan heeten, aan- 
gezien het volstrekt niet de wezenlijke geest van Sakyamoeni’s kerk, dat wil zeggen 
hare leer van het ascetisch leven is, noch de metaphysische begrippen over de Nirvana 
zijn, die zich een weg tot het hart der natie hebben gebaand. Het Boeddhisme heeft 
maar weinig nieuws in de denkbeelden van het Chineesche volk gebracht. De vage 
Taoistische begrippen omtrent een ander leven heeft het in een dieper afgewerkten 
vorm gegoten en buitendien met denkbeelden omtrent zielsverhuizing doortrokken, 
getuige bijv. dat de Taoisten hunnen Paus zich telkens in een nieuwen opvolger laten in- 
carneeren (zie bladz. 64) en hunnen godsdienststichter meer dan eenen aardschen 
loopbaan toekennen in overouden tijd (*6). Het Boeddhisme heeft den dienst der voorva- 
deren ontwikkeld door hem met ceremoniën te omkleeden en in verband te brengen met 
Paradijs en Hel; het heeft zoodoende slechts een nuttelooze versiering aangebracht in 
dit door Confucius geheiligde hoofdgedeelte der oude Chineesche religie. De reeds 
bestaande begrippen omtrent menschenliefde werden door de leer der Maitri en het 
beginsel van gelijkheid van alle schepselen ten aanzien van het Boeddhaschap versterkt. 
En het aantal der goden en godinnen werd in China door Sakyamoeni’s kerk vermeer- 
derd, nochtans zonder dat onder haren invloed hun dienst zich merkbaar wijzigde of 
hun materialistisch karakter afbreuk werd gedaan. Zijne wezenlijke, voor de maat- 
schappij onbruikbare grondbeginselen sloot het Boeddhisme echter in de kloosters op, 
zoodat zij zonder ingrijpenden invloed op het doen en laten van het volk zijn gebleven. 
Het kon dientengevolge steeds vrij naast het Confucianisme en het Taoisme leven en be- 
staan, vooral daar het deze beïde sekten aanvulde in stede van te verdringen; en het 
(15) Deze zijn: Er menschlievendheid, 
ER gevoel voor recht en billijkheid enz.; zie blads. 95, noot 102, 
më wellevendheid, 
Zl dorst naar kennis, 
Á5 oprechtheid, trouw. 
Gezamenlijk heeten zij vde vijf onvergankelijke (deugden)”: h. HE. 
(**) Volgens sommige Chineesche schrijvers zou luaotsze hebben geleefd in de veertiende 
eeuw vóór onze jaartelling, vervolgens nogmaals een drietal eeuwen later en eindelijk in de zesde 
eeuw vóór Christus. 

