
— 518 — 
Geen van hen huldigde namelijk initiatie, den kanker, die in het Westen aan bijna 
_ alle godsdienststelsels knaagde en er steeds zulk een vruchtbare bron voor religiehaat, 
vervolging, ja zelfs van godsdienstoorlog was. 
Het heilig beginsel der menschenliefde en der erkenning van de waarde van 
den mensch, door Confucianisme, Taoisme en Boeddhisme gelijkelijk gehuldigd, be- 
lette deze godsdienststelsels den sectairen eigenwaan zóó ver te drijven van als ge- 
_loofsartikel aan te nemen, dat de volmaking tot Genius, Godheid of Boeddha niet voor 
ieder schepsel zonder uitzondering zou zijn weggelegd. Vandaar dat zij er ook nooit 
toe kwamen elkander als gevaarlijk voor het heil der menschheid uit te krijten, noch 
ooit pogingen aanwendden elkander hunne aanhangers te ontwringen, noch, eindelijk, 
elkander trachtten uit te roeien te vuur en te zwaard. Hoe toonden zich steeds de 
godsdienststelsels van het Westen in een geheel ander licht! Toen aldaar de priesters, 
lijnrecht in tegenstelling met de Chineesche wijsbegeerte, de menschelijke inborst diep 
genoeg hadden leeren minachten om overtuigd te zijn, dat zij slechts door leerstel- 
lingen omtrent Hemel en Hel tot deugd te brengen zou zijn, en zij het geloof in 
die plaatsen van loon en straf onwrikbaar onder hunne leeken hadden gevestigd — 
toen bleef niets meer aan het gebouw van heerschappij te doen dan het volk 
in te prenten, dat de genoegens van een leven na dit leven alleen voor de kinderen 
der goden zijn weggelegd, dat wil zeggen voor hen, die de hoogere machten 
volgens priesterlijk voorschrift dienen. Aldus ontstond initiatie, dat kind van 
geestelijke heerschzucht en priestertirannie. Daarenboven bleven voor degenen, die niet 
de godsdienstige wetten en voorschriften van de priesters volgden, eeuwige straf- 
fen in de Hel bewaard; zij konden geen kinderen van het Opperwezen zijn, al liet 
dit zijn zon over hen evengoed als over de ingewijden schijnen. Zoo hebben de Ka- 
tholieke priesters steeds de straffen der andere wereld overdreven en verzwaard, ten 
einde hunne leeken onder den invloed van vrees gemakkelijker te doen gelooven, dat 
alleen het zegel hunner initiatie in staat was hen te redden; —- zoo leerden zij tot op 
den huidigen dag, dat men de eeuwige heerlijkheid op geen betere wijze kan verdie- 
nen dan door tot hun kerkgenootschap toe te treden. Wel is waar nam de ingewijde 
steeds verplichtingen op zich, maar deze wogen nooit zoo zwaar, en bij overtreding 
waren er immers altijd middelen voorhanden om zich schoon te wasschen, bijv. door 
aflaten en de biecht. Had men daarenboven misdaden begaan, geen enkele die de 
godsdienst niet vergaf; men kon dientengevolge een altijddurende gemoedsrust genieten 
en zelfs nog aanspraak op hemelsche zaligheid blijven maken. Veel was er dus bij 
de initiatie te winnen, weinig of niets te verliezen; en gereedelijk liet men zich dus in- 
lijven bij de kudde, welker eenheid en ondeelbaarheid noodzakelijk was om den pries- 
ters een eeuwige wereldheerschappij te verzekeren. 
Er waren er echter steeds, die weigerden aan de lokstem der initiatie gehoor te 
geven. Deze waren de natuurlijke vijanden der priesters. Immers, zij stonden de een- 
heid van de kudde in den weg, dat wil zeggen, zij waren struikelblokken voor de ééne, 
ondeelbare priesterheerschappij: zij moesten dus worden gekweld, vervolgd, vernietigd. 
