— 586 — 
kerkgenootschapp £ kunnen samenknoopen; nooit onder hen wetten en verplichtingen 
kunnen uitschrijven, op kerkleer gegrond. Nooit hebben zij er een geheiligden zeven- 
den dag ingesteld, met het doel het volk op te zweepen tot godsdienstige bijeen- 
komsten en aldus te fanatiseeren onder een zooeenaamden kansel der waarheid (*); 
nooit den ouders kinderdoop afgedwongen, eenig en alleen om de initiatie van het 
jonge geslacht bij hunne slavenkudde te verzekeren. Men kent in China geen kerke- 
lijk huwelijk, dat in Europa het priesterdom in het diepst van het burgerlijk leven 
doet ingrijpen; geen ziekenbediening, die den leek zijne afhankelijkheid van de 
priesters ten aanzien van het hiernamaals zoo in haar volle gewicht doet voelen en 
dus zulk een krachtige steunpilaar is voor hunne heerschappij. Geen priester legde er 
ooit. godsdienstige verplichtingen op (2, ten einde des te meer overtredingen uit te 
lokken en dus te beter gelegenheid te hebben de leeken door bedreigingen met hel 
en goden te verschrikken; noch dwong er de zwakken van geest zich op genade of 
ongenade in hunne armen te werpen, om absolutie te verwerven voor denkbeeldige 
vergrijpen. Geen biecht dus werd er ingesteld, noch gehandhaafd als welkom middel 
om de diepste geheimen van de kudde uit te vorschen en aldus tot algeheele beheersching 
van haar maatschappelijk leven te geraken. Nooit bijgevolg werd er den misdadiger 
de weg geopend om zich door een bloote ceremonie rein te wasschen en dus op nieuw 
met zondigen te kunnen beginnen; nooit op die wijze ondeugd aangemoedigd en de zede- 
lijkheid ondermijnd. Nimmer eindelijk leerden de priesters in China met ongeëvenaarde 
driestheid, dat men vergrijpen jegens den evenmensch goed kan maken door boete- 
doeningen, aan het misdrijf vreemd; nooit sloegen zij er uit misdaad munt door af- 
laatbrieven te verkoopen, en dus de moraliteit des volks ten offer te brengen op het 
altaar van hun Mammon. 
Van alle macht en gezag over de maatschappij verstoken, konden zij er ook 
nooit, ter bereiking van zelfzuchtige oogmerken, vermetele misdaden plegen jegens 
een onder loodzwaar priesterjuk gekromde kudde. Nooit bestonden in China Brah- 
manen, die, zich stellende boven volk en wet, zich nooit ontzagen een gedeelte van 
hunne medemenschen als dieren voor onrein te verklaren, ten einde zelf des te ge- 
makkelijker door reinheid uit te blinken. Nooit schreef er een priestersekte van Thugs 
of worgers menschenmoord voor als eerste plicht en als middel om aangenaam te zijn 
in de oogen van een Kal. Nimmer stelden er de priesters, zooals in Europa en 
Hindostan, ordaliën in, ten einde een gemakkelijk middel te bezitten om tegenstan- 
(!) Boeddhistische priesters maken wel propaganda voor hunne beginselen, vooral voor de 
Maitri en de daarmede samenhangende leer van onthouding van dierlijk voedsel, doch slechts door 
verspreiding van tractaatjes en boeken. Sommige dezer bevatten ook Sanskrit litaniën en gebeden, 
die, in Chineesche letterteekens overgeschreven, voor de leeken volkomen onverstaanbaar zijn, maar 
desniettemin door menigeen ijverig afgepreveld worden. 
(°) Als zondagswetten, mishooren, communiceeren, vasten enz. Het is waar dat in China 
de vrouwen dikwijls vasten uit Boeddhistischen godsdienstijver (zie bladz. 160), en vele mannen op 
denzelfden grond zich van dierlijk voedsel onthouden; doch dit is veeleer uitzondering dan regel en 
geschiedt volstrekt niet op priesterlijk bevel of door geestelijken dwang. 

