VOORWOORD. V. 



Sari als tweede proefstuk het tweetal bijen van zijn zuster, Nji Soemoer Bandoeng, 

 dood geslagen heeft, voegt zij hem toe: „tiwoean kaoela datang kapaehan, eta noe 

 ngadjaga kaoela," d. i. „mijn bijen zijn gedood geworden, zij waren het die mij 

 bewaakten." 



Bovendien bevatten de eerste redactiën de poerwakanti, die in de laatste, 

 blijkbaar een ringkvsan, een verkorte opstelling, niet voorkomen, doch bij de 

 voordracht niet mogen ontbreken. 



De Njai Soemoer Bandoeng heb ik herhaaldelijk hooren zingen in tal van 

 lokale varianten, soms zeer sterk afwijkend van de thans geboden lezingen. 

 Nu eens speelde het verhaal in Tji-rebon, dan in Balambangan enz., doch de 

 hoofdzaken kwamen veeltijds op hetzelfde neder. 



En wat mij daarbij telkens weder trof, was het uitbundig vermaak dat deze 

 vertelling den toehoorders verschafte. Vooral op het oogenblik dat Rangga Wajang 

 werd ingevoerd, was dit het geval, dan schoven zij al nader en nader rond den 

 zanger hem aansporend met een gestadig s! è! s! è! op de maat, en medezingend 

 in koor de slotnoten der overbekende refreinen. Dan kwam er ook leven in den 

 bard, die met het bovenlijf wiegend volgens de cadans, zijn katjapi op het hel- 

 derst klinken deed. 



Naar Soendasche opvatting is de Njai Soemoer Bandoeng een der geestigste 

 vertellingen waarover de toekang pantoen beschikken. Alles komt echter op de 

 voordracht aan. 



Is een welbespraakte, goed bij stem zijnde meistreel aan het woord, dan 

 komen de giftige, stootende opmerkingen der bedrogenen zoo in-aardig tegen over 

 de hoofsche en onderdanige antwoorden van den schalk Rangga Wajang te staan, 

 dat het gehoor het daarover alleen reeds uitgiert. 



Ook de streken, die hij uithaalt, zijn, van inlandsch standpunt bekeken, ge- 

 weldig leep en grappig; zij doen de goegemeente zich haast tot tranen lachen. 



Westerlingen kunnen deze echter maar matig bekoren, daar het alle zooge- 

 naamde „practical jokes" zijn, waartegen hoogere beschaving zich verzet. 



Dit ten spijt, meenden wij als tegenhanger van de meer deftige tjarita Moending 

 Laja di Koesoema, ook eens een proeve van een luimigen zang te moeten geven ; 

 later zal deze door een gewijde legende worden gevolgd. 



