XIX 



VOORWOORD. 



perk, dat daaraan vooraf is gegaan te zoeken, een feit, dat deze des te merk- 

 waardiger doet zijn. 



Van dit alles weet de naneef niets. Implicite heeft hij aanvaard, dat alle hem 

 naar hun ware wezen onbekend geworden, hoogere machten en Indische goden, 

 die in de overleveringen een rol spelen, middellijk scheppingen Allah's zijn; met 

 naar de kennis van hun oorspronkelijke eigenschappen te trachten, breekt hij zich 

 het hoofd niet. 



Dit is vergeeflijk, want wilde hij zulks, dan zouden hem de middelen om tot 

 die kennis te geraken ontbreken. 



Zoo is het heden, zoo was het voorheen en het bewijs daarvan bleef toevallig 

 behouden. 



In de Tjarita Parahyangan namelijk, de eenige Oudsoendasche kroniek, die 

 zoover bekend aan vernietiging is ontsnapt, en geschreven werd na de verovering 

 van Galoeh door den Islam, doch vóór den val van Padjadjaran + A. D, 1570, 

 wordt van de wawatjan Soelandjana gewag gemaakt en de vervaardiging daarvan 

 toegeschreven aan Sri badoega maharadja di radja, ratoe hadji di Pakwan Pa- 

 djadjaran. Deze koning is niemand minder dan de grondvoester van Pakoean, 

 zooals door den beschreven steen te Buitenzorg, den bekenden Batoe toelis, onom- 

 stootelijk wordt vartgesteld. 



De betrekkelijke opgaaf in de Tjarita Parahyangan luidt: 



„Sanghjang Aloë west, noe njaeuran sang/yang Rantja maja, bidjil. „Naha; 



Sanghjang Rantja maja ngaran ta Sang Oedoebasoe, Sang Poeloenganna, Sang 

 Soeroegana ; ratoe hjang banaspati Sang Soesoek toenggal. Injana noe njieunna 

 palaka sriman (?) sriwat janna sri badoega maharadja di radja, Ratoe Hadji di Pakwan 

 Padjadjaran" ( ') 



Sanghjang Aloë wesi (IJzeren rijststamper), die 't heilige moeras maja aan 



't dempen was, kwam te voorschijn. (Zij zeiden) „Wel, heilige van 't moeras maja 

 onze namen zijn Sang Oedoebasoe, Sang Poeloenganna, Sang Soeroegana; de 

 vorst — god der boschgeesten is Sang Soesoek toenggal. Inderdaad die maakte de | 

 sriman? des aanplants, het eerwaarde gedicht, is Sri badoega maharadja di radja, 

 koning vorst te Pakwan Padjadjaran" 



Toetst men dit citaat aan den huidigen vorm der Soelandjana- lezingen, dan 

 vinden wij daarin terug Oedoe basoe als Boedoeg basoe, Poeloenganna — d. i. de| 

 aangenome — als Sapi Goemerang en Soeroegana als Soelandjana. ( 2 ) 



Van Loetoeng kasaroeng wordt in voormeld geschrift niet gerept, evennin als j 

 in de andere oude geschriften, die ter zake door mij konden worden geraadpleegd. ( 3 ) 







(') Lontar No. 30; de aanhef ontbreekt. 



( 2 ) Pleyte, C. M , Wawatjan Soelandjana. — Idem, Soendasche Schetsen, blz. 7 vv. 



( 3 ) Een eenigermate met deze sage overeenstemmende legende is echter de door7,Knebe', 

 bekend gemaakte Kamandakaroman voorkomende in de Babad Pasir, Verh. Bat. Gen. dl. 51,1 

 blz. 1 vv. Onder den Soedaschen tekst zijn de overeenkomstige voorvallen nader aangegeven. 

 Verder speelt 'n Loetoeng kasaroeng een rol in de Babad Tji-rebon,in de Babad Tanah Djawi,! 

 ed. Meinsma 1874 blz. 14 — 15 en in de Adji Saka, ed. Gericke en Roorda 1857, blz. 216 — 217. ( 



