GRAMATICA. 199 



worden met eigen gemaakt inkt (roet met water vermengd), waarbij gewoonlijk de 

 dunne stam van de «pakoe grresam" als pen dient. 



In den laatsten tijd worden de bamboematerialen ecbter meer en meer vervangen 

 door papier en potlood, zelden door pen en iukl, terwijl bet schrijven op boomscbors 

 vrij wel tot het verledene gaat behooren. 



Reeds door K F. Holle werd in zijne «Tabel van oud- en nieuw indische 

 alphabelten" (*) gewezen op het gemis aan secundaire leters van het alphabet en om 

 dat gemis te vergoeden eenige letters voor samengestelde klanken zijn gevoegd; zooals 

 o. m. de »(ë)'ngke", (e)'nggë (B): (ë)'ngko, (e)'nggo (5). 



Het letterschrift vertoont vele afwijkingen. De meest gewone typen zijn in 

 nevenstaande tabel aangegeven. 



UITSPRAAK DER LETTERS ( 2 ). 



Medeklinkers. 



Ke, enz.; in waarde gelijk aan ons »K"; als sluitletter wordt ze vaak niet 

 geschreven maar vervangen door den klinkerdrager niet den klinkerdooder en 

 opgeslokt, al wordt zij gevolgd door een aanhechlsel, dat met een klinker begint; de 

 combinatie (kliukerdrager met klinkerdooder) in waarde gelijk aan de maleische »kaf 

 hësar" is getranscribeerd door »q"; als besaq, doedoq. 



Ge, enz.; gelijk aan de Fransche »G* J voor »a", »o" en »u" en aan de Engelsche 

 »g" bijv. in het woord »gun". 



Nge, enz.; neusklank zooals in ons »bang", »zang". 



Tjè, enz.; wordt uilgesproken als »t" niet »j" sterk vereenigd, bijv. in ons 

 • bootje". 



Djë, enz ; samenstelling van onze »d" en »j", waarbij elke medeklinker zijne 

 waarde behoudt. 



Grë, enz.; de brauwende »re" enz.; aangeteekend zij dat in het gebruik van die 

 medeklinkers dikwerf geen onderscheid wordt gemaakt, alhoewel ze aanleiding kunnen 

 geven tot verschil in beteekenis als »del>ar'\ kloppen van hel hart; «debatfr" »dëdeba#r", 

 rillen van heele koorts; »koerë (/?), koeraw (S}'\ »zeeschildpad"; -koe^rë (/?), 

 koetjraw (S)", milt; »lajor", e. s. v. huidziekte; «lajor/r" .melajo/jr", iets boven het 

 vuur houden om het te blaken. 



He, enz., zachter dan de arabische hh. 



Një, enz., uit te spreken als de »n" voor een »j'' in ons «kastanje". 



E, als ons »e" in »de"; deze letter is tevens klinkerdrager, want vergezeld van 



(') »Tabel van oud- en nieuw indisclie alpliabetten"; bijdrage lot de palaeographie van Ned.-Imlië, 

 's Hage, M. Nijhofl", 1882. 



( a ) Vgl. de aangehaalde bijdrage van -Van Meurs". In het door hem medegedeelde letterschrift 

 komt de »ë" niet voor; ook heeft bij een andere volgorde van bet alphubel aangenomen. 



