208 GRAMATICA. 



woord eene beteekenis, die meestal in onze (aal door de voorzetsels »op, om, lol, bij, 

 van, over, in, aan', tusscheu het werkwoord en zijn object ol' door een voorvoegsel 

 wordt aangeduid; bijv.: »(më)'ndjalani"; begaan, bewandelen; 



» nangtsi" ; beweenen ; 



»(më)'mba'm/i (^)- (më)'n]bai'a - q*i (S)" ; aan iets verbeteringen aanbrengen; 



«ugandangi"; iets omheinen; 



»ngetahoe'i (B), ngëta'oe'i (5)"; kennis hebben van ot' aan iets; 



«ngobati"; iemand van geneesmiddelen voorzien; 



»marahi"; op iemand toornig zijn. 



Woorden, die op »'i" of »aj" uilgaan nemen nooit het aanhechtsel »'i" aan; 

 de transitieve werkwoorden worden dan alleen gevormd door achtervoeging van hel 

 aanhechtsel »ka(n)". 



Toestandswoord. 



Het Midden Maleisen kent mede een voorvoegsel lot vorming van een werkwoord — 

 hel zoogenaamde toestandswoord — nl. het voorvoegsel* »bë" dat voor het grondwoord 

 wordt geplaatst. 



Begint het grondwoord met een der medeklinkers: »(e)'uibë (B), (ë)'nibo (S)" ; 

 (ë)*n)pë (B), (ë/mpo (S)" enz., dan smelten de »ë" van het voorvoegsel en van den 

 medeklinker samen, dan wel verandert »bë" in »begr" bijv.: 



«bëinbaw of bëgr'ëmbaw'l ; en niet: bë'ëmbaw". 



»bëmpoe"; en niet: Dbë'ëmpoe"; enz. 



De verandering van »bë" in »begr" heefl steeds plaats voor de woorden »*agth 

 (B), 'agi'ah (S)" en »*anaq", dus: bëgr'agth (B), bë</r J agt*ah (S); bë^r J anaq, 



Die verandering komt in het Bësëmahsch dialect veel voor, wanneer het grond- 

 woord met »a", »i" of »o" begint; dus: zoowel «bë'atap" als »bë<?r'atap'\ »be J ilong" 

 en «bëjjrr'itong"; »bë J oelang" en «begfr'oelang"; »bë*obah" en »bë#r'obalv". 



In hel Sërawajsch dialect verandert »bë JJ gewoonlijk in »boe(w)" wanneer het 

 grondwoord met een »a" of »i" aanvangt bijv.: 



»l)oe(w)'amat"; »boe(w) , itong", van »'amal" en >/itong". 



Begint hel grondwoord met »oe" of »o" dan heeft er samensmelting plaats met 

 de »oe" van het voorvoegsel dus: nhoelang'oelang" zelden »bne(w)\>elang*oelang; 

 • bobalr" zelden »boe(w)'obah. 



Alleen bij het woord »*adja</r" wijzigt hel voorvoegsel »bë" zich in het Midden 

 Maleisen in »bëi" als: «bëladjagr" en niet »bë'adja#r, hadjagr of boe(w)'adja</r". 



De beteekenis van het loestandswoord wordt door de volgende voorbeelden 

 opgehelderd: 



»bë</r J anaq"; een kind of kinderen hebben of krijgen; bevallen; van -,'anaq"; 



flbëpëdang", met een zwaard gewapend zijn; van «pëdang"; 



»bë<jroentong" (in het (S) ook »boenlong"), geluk hebben, gelukkig zijn; van 

 «'oentong"; 



