GRAMATICA. 213 



5 e . door het voorvoegsel »pe" en het achtervoegsel »'an" aan hel grondwoord 

 te hechten; bijv.; 



«pengadjagrran", het onderwijs, van » J adja#r"; 



»pë</rëbaj'an", broedsel; van »baj"; 



«penjoenggotan ', ankerplaats; van «soenggot'; 



»pëkajoe'an", geboomte; van »kajoe"; 



6 e . door het voorvoegsel »bë" vóór het grondwoord en het aanhechtsel »'an" 

 achter het grondwoord te plaatsen ; deze woorden hebben eene collectieve beteekenis bijv. : 

 bïboewahan", fruit; van »boewah"; 



nbcboeni'an", allerlei geluiden; van »boeni"; 



»beboengë*an (/?), bëboengaw'an (5), allerlei bloemen; van »boenge (/?), boengaw (S) ; 



7 e . door het voorvoegsel »se" (waarover later meer) en het achtervoegsel »an" 

 aan het grondwoord te hechten; deze woorden vormen réciproque werkwoorden bijv.: 



■sëlindjangan", met elkander verkeering hebben ; 



■sesangkagran", met elkander een hok hebben (van daar ook gebezigd in de 

 beteekenis van » kudde"). 



Het voorvoegsel »së'\ 



Het voorvoegsel »se" wordt, onverschillig voor welke woordsoort het komt, 

 onveranderd voor het grondwoord geplaatst, behoudens samensmelting en verandering 

 van »së" in »soe(w)".in de gevallen, waarin een en ander van toepassing is op de 

 woorden »ke", »bë". 



Uit de volgende voorbeelden moge blijken, dat het voorvoegsel dezelfde beteekenis 

 heeft als het gelijksoortig voorvoegsel »sa" of »se" in het Maleisch: 



•saori", een geheele dag; 



»sa</ri malam", een etmaal; 



• soemoor 'idopkoe", mijn geheele leeftijd, al mijn leven; 

 •sebanjaqnje (B), sëbanjaqnjaw (5), de geheele menigte ; 

 •sepoeloh (/?), sëpoelo'ah (S), volle tien, geheel een tiental ; 

 »sa#ri doe(w)e (B), [doe(w)'aw (S)]", een dag of twee; 

 »so<?rang", een individu, een mensch; 



«sëgoenong, als een berg. zoo hoog als een berg; 



• sëbënagfrnjc (B), sëbënaor'ó (5)", in waarheid, werkelijk; 



«sësoenggoh soenggohnjë (B), sësoenggo'ah soenggo'Sh'ö (S)", zekerlijk, inderdaad; 



•sëkirënjë (B), sëkirawnjaw (S)", naar gissing; 



»sëkali", op eenmaal, op een keer, eens; 



«sëpandjang djalan", langs den weg, al de lengte van den weg; 



•saori", op zekeren dag; 



•sëlëlamenjë (B), selelamawnjaw, al den duur, altijd voortdurend ; 



•sëkëtike (/?), sëkëtikaw (S)"; gedurende of op den tijd of het tijdstip; 



«sebëlom [ook : sebelomnje (/?), sebelomnjaw (S)]", terwijl nog niet, zoolang als nog niet; 



