GRAMATICA. 219 



Sepoeloh (/?), sepoelo'ah (S), is samengesteld uit -së", een geheel en «poeloh (B), 

 poelo'ah (S)'\ tiental 



Hulptelwoorden overeenkomende met onze woorden »sluks", »man" enz. komen 

 in het Midden Maleisch ook voor. Om ons tot de voornaamste te bepalen: 



voor groote voorwerpen van onbepaalde afmeting bezigt men het woord : 

 »boe(w)'Sh"; als »seboe(w)'ah groemah", een huis; 



voor dieren gebruikt men o. m. het woord »'ikoq (B), 'iko'Sq (S)" ; als: doe(w)'e 

 'ikoq koedë (B), doe(w)'3w 'iko'aq koedaw (5), twee paarden; 



voor hoornen, wegen, stroocigaretten enz. bezigt men het woord »balang" als: 

 sëbatang djalan, een weg; tigë (B) [tigaw (5)], batang roekoq (B) [roeko'aq (S)], 

 drie strootjes; 



voor gebogen voorwerpen als: ringen, armbanden enz., gebruikt men het woord 

 • bëntoq (/?), bënto'aq (S)"; tigë bëntoq (B) [tiga bënto'aq (S)] gelang, drie 

 armbanden; 



voor lange platte en scherpe voorwerpen bezigt men het woord »bilah"; als: 

 doe(w)ë (B), [doe(w)'aw (S)] bilah keuris, twee krissen; 



voor tuinen, rijstvelden enz. gebruikt men het woord »bidang"; bijv. (ë)'mpat 

 bidang talang, vier talang's; sëbidang 'oemë (B) ]'oeuiaw (S)] da^rat, één ladang. 



Verder telt men vischnetlen bij »rawan", planken bij -këping", planten bij 

 ■groempon" enz. enz. 



De tel- en de hulptelwoorden kunnen zoowel vóór als achter het zelfstandig 

 naamwoord worden geplaatst; men zegt dus zoowel groemah tigë (B) [tigaw (S)] 

 boe(w)'ah als tigë (B) [tigaw (S)] boe(w)ah groemah. 



Breuken komen zelden voor. Voor »één half" gebruikt men «setëngah" [of 

 (ë)'mbëlahan] ; bijv. sëtëngah 'agri (sëlëng'agri) een halve dag; voor een derde 

 •sëpertigë (B), sëpërtigaw (S). 



De overige breuken worden gevormd door de woorden »di bagi" voorden noemer 

 en het woord »bagi" achter den teller te plaatsen dus: 



s / 4 ; di bagi (ë)'mpat, tigë (B) [tigaw (S)] bagi. 



De rangschikkende telwoorden vormt men door vóór het hoofdgetal het voor* 

 voegsel »ke" te plaatsen, als: kësë (B) kësaw (5) [qf përtamë (B) përtamaw (S)] ; de 

 tweede ; kësepoeloh (B), kësepoelo'ah (S) ; de tiende ; këseralos ; de honderste ; enz. of: 

 met het woord »nje (B), njaw (S)" një këdoe(w)ë (B), njaw këdoe(w)'aw (5); de 

 tweede; nje kësepoeloh (B), njaw kësepoelo'ah (S); de tiende enz. 



De verzamelende telwoorden als: «alle twee, alle drie" enz. worden op dezelfde 

 wijze gevormd als de rangschikkende telwoorden, terwijl die als: «twee aan twee", 

 •drie aan drie" enz. worden uitgedrukt door verdubbeling van de van de hoofdgetallen 

 gevormde toestandswoorden als: 



bêdoe(w)'e doe(w)'ë (B), bëdoe(w)'aw doe(w)'5w (S); bëtige tigë (B), bëtigaw 

 tigaw (S). 



De vermenigvuldigende telwoorden worden uitgedrukt door bij hel hoofdgetal 

 het woord »kali", »lapts" of »gandë (B), gandaw (5)" te voegen, als: 



