222 ORAMATICA. 



den zin, dien zij moeten bepalen, bijv. »'ograng 'ini", deze menscb; •'agri 'ini", 

 deze dag; »goenong 'itoe", die berg, gindsche berg; «groemah 'iloe, dat huis. 



Evenals in bet Maleisch bedient men zich in het Midden Maleisch van het 

 persoonlijk voornaamwoord, wanneer in onze taal met »deze" of «die", als zelfstandig 

 naamwoord gebruikt, op menschen gedoeld wordt bijv.: »radje (B) [radjaw /S)] 'itoe 

 bëgrranaq so</rang lanang (lëlaki) mangkë (B) [mangkaw (S)] di(j)ë (B) [di(j)'aw (5)] 

 njimbangi bapaqnje (B) [bapaq'ö (5)]"; de vorst had een' zoon, en deze volgde zijn 

 vader in diens waardigheid op. 



Achter persoonlijke voornaamwoorden en de voegwoorden »sëbab" en »ker(e)në 

 (B) ker(e)naw (S)" geplaatst, dienen de aanwijzende voornaamwoorden om de aandacht 

 daarop te vestigen bijv. »'akoe 'ini"; ik (met nadruk); »kër(e)ne B, [kër(ë)naw (S) 

 'itoe; daarom (met nadruk). 



Reeds boven deelden wij mede, dat »'itoe" tot vervanging van ons bepalend 

 lidwoord wordt gebruikt. 



De Maleische uitdrukkingen »ija ini", »ija itoe" worden in het Midden Maleisch 

 weergegeven door «njelah (B) [njawlah (5)] 'ini", »njëlah (B) [njawlah (S)] 

 'itoe". 



Het betrekkelijk voornaamwoord is »nje (B) njaw (S), welke, hetwelk, die, dat, 

 degene, hetgeen, bijv.: 



«radje një toe(w)'e (/?), radjaw njaw toe(w)'aw (5)"; een vorst die bejaard is; 



»</roeniah një 'iloq (B), [njaw 'ilo'Sq (5)]" ; een huis, dat mooi is. 



Tot de betrekkelijke voornaamwoorden moeten ook worden gerekend de uitdruk- 

 kingen » ba rang sapë (B), barang sapaw (5)", al wie, ieder die; «një manë (B), 

 di(j)'aw manaw (S)", al wat; bijv.: 



• barang sapë (B), [sapaw (S)] datang, (e)'nggi një (B) [njaw (S)] M , al wie tot 

 hem komt ; (ieder die tot hem komt) ; 



»një manë (B) [di(j)'aw manaw (5)] pësan (B) [manal (S)] bapaq di kale (B) 

 [pat/r'ini (5)] 'itoelah koe digirika(n) (B) [kërdjawka(n) (5)]"; alwat (of wat ook) het 

 bevel van wijlen mijn vader is, dat doe ik (dat bevel volg ik op). 



Evenals in het Maleisch wordt wanneer de samenstelling van den volzin dit 

 toelaat »van wien", «waarvan", «waarin" enz. in de spreektaal vaak ontbonden in 

 •van hem", «daarvan" en «daarin" enz., bijv. 'ajioe loemban këdalam lobang 'itoe, 

 di dalam lobang itoe 'adë (B) ['adaw (5)] sikoq (B) [siko'aq (S)] 'oehgr; ik viel in 

 eene kuil, waarin eene slang was. 



De vragende voornaamwoorden zijn twee in getal nl. : 



»'apë (toe'apë) (/?), 'apaw (toe(w)'apaw) (S)", welk, wal; en » sapë (B), sapaw (S)'* t 

 wie, welke, bijv.: 



»'apë (B) [apaw (S)] [toe'apë (B), toe(w)'apaw (S)] këndaqmoe"; wat is uw 

 verlangen ? 



»'apë sëbabnje (B) ['apaw sëbab'ö (S)]"; wat is daarvan de oorzaak? 



• sapë djëraë (B) [sapaw djëmaw (S)] 'itoe"; wie is die man? 



»sapë dame djëme (B) [sapaw damaw djëmaw (S)] 'itoe"; hoe heet die man? 





