224 GRAMATICA. 



• djaq di [ook: (S)'ndi (#)] : manë (B) [uianaw (5)]; sini; sitoe; sanë (B) [sanaw(S); 

 en kë: raane (B) [manaw (S); sini; sitoe; sanë (B) [sanaw (S)]. 



Het vragend bijwoord van tijd is «këbile (B) [kebilaw (5)], wanneer. 



Betrekkelijke woorden van tijd zijn: «këbilë (B) [kebilaw (5)], als, wanneer; 

 »tekale (B), tëkalaw (Sf\ toen, tijdens, ten tijde dat; »dami", toen, als; »*amon", 

 mits, bijaldien. 



De aanwijzende bijwoorden van tijd zijn: »kini", nu, thans; «sëkëlikë (B), »sëkë- 

 likaw (S), op dit oogenblik, in dezen zelfden tijd; »lagi" [ook: «'agi" en »gi*' (S)], 

 juist, nog, nog steeds, nog langer; »'oedë (B), 'oedaw (S) [ook: soedaw (S)] en 

 »'oedtm'\ reeds, gedaan, afgeloopen, gewoonlijk, (dikwijls versterkt met »lah"): »satë 

 (B), sataw (S)" [ook: »sërtë (B), sërtaw (S) 3 '], levens, tegelijk, zoodra. 



Tot aanduiding van den toekomenden tijd der zegwoorden worden gebruikt: 

 »(ë)'ndaq", »ma'oe", willen; »nanti", wachten; »ka(n)", te om, te, tot; en »batan" 

 (het Jav. bakal). 



Tot de aanwijzende bijwoorden van tijd kunnen voorts de volgende uitdrukkingen 

 worden gerekend : 



• doeloe"; eer, vroeger; 

 »sagr'ini"; heden, dezen dag; 

 »këma</ri°; gisteren; 



t'isoq (B) ['iso'aq (S)] 'agrï' (of: »pagi 'a^ri") 's morgens; 

 «pëtang 3 agrï 3 ; 's avonds; 



• tëkalë (B) [tëkalaw (S)] 'itoe", te dien tijde, toen. 



Over de bijwoorden en bijwoordelijke uitdrukkingen, welke met het voorvoegsel »së" 

 en door verdubbeling zijn gevormd, raadplege men hel ter zake aangeteekende sub »së M enz. 



Voorzetsels. 



In hel Midden Maleisen komen de navolgende voorzetsels voor: 



l e . het plaatsbepalend voorzetsel »di", dat vertaald kan worden door o in, te, op 

 of aan", als: »di giroeraah", in huis, te huis; »di la'ol", op zee; » bintang di langit", 

 de slerren aan het uitspansel; «di sëbëlah kanan", aan de rechterzijde. 



Verbonden met de bijwoorden van plaats drukt het uit »het", »in" of »op", 

 die plaats zijn bijv.: 



»di loe(w)'a</r", buiten; 



*di dalam", binnen; 



»di 'atas", op, boven op; 



>di bawah", beneden, aan den voet vao. 



Aangeleekend zij dat waar in het Maleisen »lol aanduiding van een plaatselijke 

 betrekking om de plaats te beteekenen, •waarop" of » waaraan" iets is of voorvalt" 

 het voorzetsel »padë (B), padaw (S) ,J wordt gebruikt, in het Midden Maleisen het 

 voorzetsel »di" wordt gebezigd, bijv. tëkalë di(j)ë (/?), [tëkalaw di(j)'Sw (S)] sampaj 

 di padangan 'itoe, toen hij op de vlakte kwam. 



