226 GRAMATICA. 



djaq di 'akoe]; (e)'ndi koe of [(ë)*ndi 'akoe]; (ë;nggi 'akoe of [(ë)'nggi koe]; djaq di 

 [(ë)'ndi; (ë)'nggi] ; kaban [koeti; enz.]; djaq di [(ë)'ndi; (ë)'nggi] një (B) [njaw (S)]. 



7 e . het voorzelsel «ningkah (ook: »ningkan") gebezigd in vergelijkingen om ons 

 ■ dan" achter den vergelijkenden trap uit te drukken bijv. : 



«koede (B) [koedaw (S)] 'itoe besaq ningkah koede (B) [koedaw (S)] 'ini"; dat 

 paard is grooter dan dit paard; 



8 e . het oorzaak aanwijzend voorzetsel »lth (B), lt'ah (5)" (ook: »di") — het 

 dient ook zooals reeds gezegd is tot aanwijzing van het subject bij een passief 

 werkwoord — ; bijv.: 



»di(j)ë (B) [di(j)'aw (S)] mati lth bisë (B) [lt'ah bisaw (5)] 'oela^r"; hij stierf 

 door het vergif van eene slang; 



»basah h'h (B) [lt'ah (5)] (of: »di") 'oedjan"; nat worden door den regen; 



»galë (B) [galaw (S)] batang kajoe 'itoe di raakan h'h (B) [lt'ah (S)] pëdang"; 

 die boomen werden door het zwaard doorsneden. 



Lth (B), [lt'ah (S)] beeft ook de beteekenis van »uit, wegens, van wege" bijv. 

 sangkan di(j)e (2?) [di(j)'aw (S)] (e)'ndtq (B) [(ë)'ndt'aq (S)] berani pëgi di sitoe h'h 

 (B) [lt'ah (iS)] penakot"; de reden, dat hij niet daarheen durft te gaan is van wege 

 zijne vrees; " 



9 e . het voorzetsel »ngan" (zelden »dëngan"), dat de beteekenis heeft: 



a. van ons »met" bijv. »kë#rbaj 'itoe ngan 'anaq një (B) ['ö (S)]" ; die vrouw 

 met hare kinderen; »ngan" is dan vaak verbonden met »sërtë (B), sërtaw (5)" [of: 

 »satë (B) sataw (S)]" of: «bësame samë (B), bësamaw samaw (S)" [ook «sësame 

 samë (B) sësamaw samaw (S)] bijv.: »'akoe serie (B) [sërtaw (S)]" [of »bësamë samë 

 (B) [bësamaw bësamaw (S)] ngan gale (B) [galaw (S)] kantt'u koe" ; mijn persoon en 

 al mijn makkers ; 



b. van »met" of »voor" in den zin van »door middel van", «met behulp van" 

 bijv. »di tëbosnjë (B) [njaw (S)] ngan sëbentoq (B) [sëbënto'aq (S)] tjintjtn"; vrij- 

 gekocht voor een ring; 



»#roesë (B) [groesaw (5)] 'itoe di likam ngan koedjornjë (B) [koedjornjaw (S)]", 

 dat hert is gestoken met zijne lans; 



c. van «naar" of »in" als: »ngan sëpalotnjë (B) [sëpatotnjaw (S)]", naar behooren ; 

 »ngan sëbënagrnjë (B) [ngan sëbëna^r'ó (S)]", in waarheid; 



10 e het voorzetsel »kër(ë)në (B), kër(ë)naw (5)" in de beteekenis van ons »om, wegens, 

 ter zake van" bijv. »kër(ë)në (B) [kër(ë)naw (5)] malasnjë (B) [njaw (5)]", om zijne luiheid; 



ll e . het voorzetsel »dami", de beteekenis hebbende van »bij" bij aanroeping van 

 goden bijv. »dami 'allah ta'alë (B) [ta'alaw (5)], bij God. 



Voegwoorden en modale woorden. 



Tot de voegwoorden moeten worden gerekend: 



l e . »ngan" ons »en" mei dit onderscheid echter, dat het voegwoord »ngan" 

 wordt herhaald bij de opnoeming van verschillende zaken achter elkander, doch 



