5 



Midden-Java in moeten deelen in twee groepen, namelijk die welke in een oudere en 

 die welke in een jongere periode ontstonden, indien een dergelijke indeeling door te 

 voeren was. Want slechts van een klein gedeelte der oudheden is de ouderdom door 

 jaartallen bekend; van een ander gedeelte is die alleen bij benadering te gissen, 

 van de allermeeste is de ouderdom binnen vrij ruime grenzen geheel onbekend. 



Tot recht begrip van het voorgaande moet ik hier, ook met het oog op 

 het goed verstaan der oudheidkundige kaart, eene uitweiding laten volgen over 

 den tijd waarin de Hindoe-oudheden op Java successievelijk ontstonden, hierbij 

 vooral gebruik makende van hetgeen D r . Brandes in de laatste jaren over dit 

 onderwerp heeft gepubliceerd in het Tijdschrift en de Notulen der bestuursver- 

 vergaderingen van het Bat. Genootschap, voornamelijk in zijn belangrijk geschrift 

 »Een Jayapattra of acte van eene rechterlijke uitspraak van Caka 849" in Deel 

 XXXII van het genoemde Tijdschrift. 



Over den tijd waarop de eerste Hindoe's naar Java kwamen weten wij 

 zeer weinig; vermoedelijk had dit reeds plaats bij het begin der christelijke 

 tijdrekening, misschien vroeger, misschien wat later. De oudste sporen van 

 Hindoe-oorsprong vinden wij in West-Java, in de tegenwoordige residentie Batavia, 

 en wel in 5 beschreven steenen, waarvan er zich één te Toegoe in Bekasih en 

 4 in het Buitenzorg'sche bevinden, namelijk 1 op het land Djamboe en 3 in 

 de omstreken van Tjiampea. Geen van deze 5 steenen draagt een jaartal ; naar 

 het schrift te oordeelen meent Prof. Kern dat drie er van omstreeks het jaar 

 400 en één omstreeks 500 na Chr. vervaardigd zijn. De oprichters van een 

 dier steenen waren volgens Prof. Kern Wishnuïeten, en dit komt geheel overeen 

 met hetgeen de Ghineesche pelgrim Fa-Hian omstreeks 413 na Chr. op Java 

 aantrof. Hij vond er namelijk wel eene Hindoesche maatschappij, maar geen 

 of nagenoeg geen geloofsgenooten van hem, Boeddhisten. 



Hierna volgen in ouderdom de opschriften van Midden-Java, waarheen 

 na het jaar 700 Caka (778 na Chr. (*)) eene waarschijnlijk vrij belangrijke 

 immigratie van Hindoe-kolonisten, en nu zoowel Boeddhisten (Mahayanisten) als 

 Ciwaieten moet plaats gehad hebben, voornamelijk naar Jogjakërta, Këdoe en 

 Bagëlen. Zelfs vinden wij één enkel jaartal vóór 700 Caka, maar eerst na dat 

 jaar worden zij talrijk, zoodat reeds nu tusschen 700 en 850 Caka niet minder 

 dan 39 opschriften met jaartallen bekend zijn. De prachtige oude bouwwerken 

 die wij in Midden-Java aantreffen — de Bara Boedoer, de Mëndoet, de tempels 

 van Prambanan en omstreken, de Diëng-tempels — dateeren waarschijnlijk allo 

 uit dien tijd (650 — 850 Caka), ofschoon op geen hunner nog een duidelijk 

 leesbaar jaartal is aangetroffen. Alleen is van Tjandi Kalasan de schenkings- 

 oorkonde gevonden, dateerende van 700 Caka. 



(') Het begin der Caka-jaartelling wordt gerekend van 14 Maart 78 na Christus. Men pleegt te lellen 

 bij reeds verloopen jaren, zoodat iets wat in het 850» te Qaka-jaar voorvalt, vermeld wordt als te zijn geschied 

 in het jaar 849 Caka verloopen. De Caka-jaartelling is eerst na 500 na Chr. algemeen ingevoerd. 



