XII 



hulpmiddel vormen, ook al bleef het bij deze enkele publicatie, voor de studie 

 van de oud-Javaansche epigraphie, geschiedenis en taalkunde. 



Toen dus vaststond, dat vooralsnog uitsluitend een publicatie der trans- 

 scripties zou plaats hebben, deed zich opnieuw een moeielijkheid voor. In 1898 

 schreef Brandes, dat de afschriften „op een aanvulling en collatie na" gereed 

 lagen. l ) Klaarblijkelijk is na dat jaar de verzameling nog weer aanmerkelijk 

 toegenomen, wat ook wel de reden zal zijn, dat de bedoelde collatie niet heeft 

 plaats gehad. Uit Brandes' laatste mededeeling omtrent de afschriften, uit 1903, 

 dat ze ,,op een betrekkelijk klein gedeelte na, in portefeuille in de kast liggen" 3 ), 

 blijkt niet, welke werkzaamheden hij zelf nog noodig geacht zou hebben, alvo- 

 rens ze voor den druk geschikt waren. 



Een feit is het in elk geval, dat, ook nadat de Heer G. P. Rouffaer 

 een chronologische ordening van dat gedeelte, dat zich daartoe leende, had tot 

 stand gebracht en tevens voor bijvoeging van litteratuuropgaven gezorgd had, 3 ) 

 de bevinding van uitgever dezes bij zijn eerste kennisneming in 1910 de vol- 

 gende was, gelijk in het Oudheidkundig Rapport over dat jaar werd medegedeeld : 



„De verschillende gevonden trausscripties verkeeren in zeer onderschei- 

 den stadia van voorbereiding . . . verscheidene inscripties (zijn) geheel voor den 

 druk gereed ; andere daarentegen zijn klaarblijkelijk niet anders dan een eerste 

 nog niet nader gecontroleerde opname, waarvan publicatie, zooals ze daar liggen, 

 zeer zeker niet in de bedoeling van den geleerden samensteller heeft gelegen. 

 Eén en ander maakt het gebruiken en verwerken der hier verzamelde hoogst 

 belangrijke gegevens tot een werk van groote voorzichtigheid" i ). 



De vraag was dus deze : moeten de transscripties, in het bijzonder die, 

 welke klaarblijkelijk niet af zijn, worden gecollationeerd en zoo noodig aange- 

 vuld, ja dan neen. Het gold hier een principieele kwestie, waarvan de beslis- 

 sing intusschen op practische gronden vergemakkelijkt werd. Vooreerst was 

 namelijk een collatie met de origineelen vrijwel ondoenlijk: om nog niet eens 

 te spreken van exemplaren, die zich in Schotland, Denemarken en Calcutta 

 bevonden, stonden ook in den Archipel zelf vele dier steenen op zeer moeielijk 

 bereikbare plaatsen, zoodat een collatie met zeer veel bezwaren gepaard zou 

 gaan : zelfs al wilde men zich met abklatschen vergenoegen voor het eigen- 

 lijke vergelijkingswerk, dan waren om die abklatschen te verkrijgen toch weel- 

 de origineelen noodig. Ook waren er inscripties, o. a. koperplaten uit particulier 



1) Herdenking', pag. XVII*, noot 1. 



2) ibidem, pag. XIX*, noot 1. 



3) Zie Notulen Bat. Gen. 1909 pag. 179. 



4) Rapporten der Oudheidk. Commissie, 1910, pag. 5. 



