XIII 



bezit, waarvan de verblijfplaats in het geheel niet meer bekend was, Daast 

 andere, waarbij op de transscriptie elke aanwijzing ontbrak, met wat voor 

 opschrift men eigenlijk te doen had. Een consequent doorgevoerde collatie was 

 dus onmogelijk, zij was veroordeeld half werk te blijven. 



Zwaarder woog echter het argument, dat ook waar wel gecollationeerd 

 kon worden en wellicht afwijkingen gevonden zouden worden, geen voldoende 

 vrijheid gevonden zou worden, die afwijkende lezingen in den tekst op te nemen. 

 Uit den aard der zaak zou het juist onzekere plaatsen gelden en wie waarborg- 

 de daar, dat de eventueele collator het bij het rechte eind had en hij zich niet 

 bij het aanbrengen zijner wijziging aan een Schlimmbesserung schuldig maakte? 

 Zekerheid zou eigenlijk alleen te verkrijgen zou in duidelijke gevallen, waar 

 natuurlijk ook de kans op afwijkende leziugen het geringst was en hoogstens 

 eens geconstateerd zou kunnen worden, dat op de transscriptie ergens een 

 interpunctie of zoo overgeslagen was. Doch op twijfelachtige plaatsen zou altijd 

 min of meer onzekerheid blijven bestaan en geen consciëntieus collator er ooit 

 toe komen zijn lezing voor die van een autoriteit als Brandes in de plaats te 

 stellen, zelfs in die gevallen, waar hij, indien hij zelf de inscriptie uitgaf, aan 

 eigen opvatting de voorkeur zou geven. Daarenboven heelt het tegenover elkaar 

 stellen van verschillende lezingen eigenlijk alleen daar practisch nut, waar men 

 tevens de argumenten voor en tegen kan bespreken, en tot een dergelijke be- 

 handeling, bij de volledige uitgaaf eener inscriptie op haar plaats, leende zich 

 een publicatie als deze vanzelf toch niet. 



Deze practische overwegingen werkten mede de schaal te doen overslaan 

 naar die zijde, waarop wij ons principieel reeds meenden te moeten plaatsen. 

 Het komt ons namelijk voor, dat in het algemeen postume arbeid ongerept 

 gelaten moet worden en voor geen aanvullingen of verbeteringen vatbaar is. 

 Acht men het nagelaten werk, zooals men het vindt, ongeschikt, welnu, 

 niemand dwingt tot publicatie. Doch besluit men eenmaal tot de uit- 

 gave, dan geve men het ook precies zooals men het gevonden heeft. Zoo 

 ergens dan past hier de grootste deferentie tegenover den overleden auteur, die 

 zich niet meer verdedigen kan tegen wat, al is het ook met de beste bedoelingen, 

 aan zijn werk „verbeterd" wordt. Er ligt altijd iets pijnlijks in datgene aan 

 de openbaarheid prijs te geven, wat door den auteur daarvoor nog niet geschikt 

 geacht werd en men zal daartoe dan ook slechts overgaan, als groote weten- 

 schappelijke belangen op het spel staan. Maar men vermijde dan toch zoo veel 

 mogelijk aan wat niet af is den valschen schijn te geven dat wel te zijn. Als 

 men een torso opgraaft en dat ten toon zal stellen, voorziet men het niet eerst 

 van gerestaureerde armen en beenen. 



