8 
over het geheele Minangkabausche rijk, dat zich uitstrekt tusschen den berg Malintang, 
de zee, Doerian ditakoeá® radjó, si Kalang balantá® basi en si Loeloeáf poenai mati. 
Dit alles behoort tot ons gebied. Wat de rijksgrooten betreft er zijn er vier, in 
vier verschillende landstreken; n: l: de Bandaharó van Soengai Tarab, de Kadhi van 
Padang Gantiëng, de Mangchoedoem van Soemanië® en de Toean Pandjang van Soero- 
asó, die den naam dragen van Datoek Pamoentjak en aan wie de beslissing van 
alle zaken is opgedragen. Zij hebben de meest moeielijke betrekking, daar zij van U 
de bevelen ontvangen en dag en nacht de kust moeten bezoeken, om bij de geheele 
bevolking de belasting te innen, zoowel wat betreft de opbrengsten der gronden 
als de inkomende en uitgaande rechten, die alle ons toekomen. Die vier rijksgrooten 
zijn als de rijkgevederde vleugelen van Pagar-Roejoeng; zij hebben hun macht aan 
ons te danken, en kunnen in de benedenlanden geheel naar goedvinden handelen, 
daar zij aan niemand verantwoording schuldig; zij mogen de rijkskleuren en de 
groote pajoeng dragen alsmede het lapië sorong gebruiken; dit alles echter met onze 
toestemming. Behalve dezen is er nog een ander, mijn kind! n: l: de groote heer 
van Batipoeh, die zich van ieder onafhankelijk beschouwt en de kracht zoekt in zijn 
eigen persoon. Hij mag doen wat anderen niet doen, behoeft zich nimmer in ’t 
spreken te ontzien en heeft een afkeer van op nederigen toon iets te zeggen. Wij 
noemen hem dan ook den tijger van Kotö Piliang. Wij zullen hier eens even bij 
blijven stilstaan. 
Als er verschil onstaat tusschen de adat en limbagö in dit rijk, dan is dit 
overgelaten aan den Bandaharó van Soengai Tarab. Wordt er echter, aan hetgeen 
hij vordert, niet voldaan, ofschoon de witspraak volgens algemeen gevoelen rechtvaardig 
is, dan kan. de Bandaharö zich er niet verder mede bemoeiën, maar verschijnt dan 
op de gebruikelijke wijze voor den vorst van Boeö. Kan ook deze niet beslissen, 
dan begeeft hij zich volgens de voorgeschreven vormen naar hier om voor U te ver- 
schijnen, mijn zoon, en aan ons is dan het eindoordeel overgelaten. Aldus zijn de 
voorschriften en wettelijke bepalingen. Bovendien mijn kind is er nog iemand anders, 
n. Ì. wanneer er geschillen omtrent zaken, den godsdienst betreffende, onder de 
geestelijken onstaan zijn, dan verschijnen dezen, van hun boeken voorzien, voor den 
Kadli van Padang Gantiéng, ten einde ze te vergelijken met het voornaamste boek; 
en mochten zij het dan miet eens worden, dan gaat de Kadhi met hen en al de 
imam’s, Chatib's en 44 moekim’s naar den vorst van Soempoe Koedoes, om het oor- 
deel van dezen te hooren. Kan men ook daar tot geen belissing komen , dan verschijnt 
de vorst van Soempoe Koedoes voor U en hier wordt dan de zaak uitgemaakt. 
Ook dit is volgens voorschriften en bepalingen. 
Eindelijk, mijn kimd, indien er twist ontstaat in ‘t rijk van Minangkabau; 
als men de wapenen wil opvatten en men tot geen bevrediging kan komen, dan 
moet de zaak voor den Mangchoedoem van Soemanië* gebracht worden, opdat deze 
ze bespreken en onderzoeken kan. Na t einde der beraadslagingen verschijnt de 
Mangchoedoem met alle raadsheeren volgens de bepaalde formaliteiten hier voor U, 

