























arna gij de zaak witmaakt. Ook dit is voorschrift en wet en daarom noemt men 
den grooten haard, en het middelpunt van het vischnet, waarin alle visschen van 
__Mimangkabausche rijk zich verzamelen. 
Er is echter nog iets anders, waarom ik U gewekt heb, mijn zoon! — Ik 
n. Ll, reeds sedert lang vernomen, dat de Bandaharó van Soengai Tarab een ga- 
lan mggang heeft opgericht in Koerimbang Batang Halang. Die galanggang is geheel 
met goud behangen en versierd met hemels en gordijnen met gele franjes. lr moct 
ar een zeer groote drukte heerschen; de hanenveeren vliegen er in hoopen over 
grond, men hoort er voortdurend het gerammel van dukaten, realen en klein 
zilvergeld, terwijl het kopergeld in goenizakken staat opgepakt en er kati's goud en 
stapels koopwaren liggen. Zijn dochter, n. Ll. Langgó Gani geheeten is reeds volwassen 
en nu wordt er reeds drie maanden lang een bruidegom voor haar gezocht. Men 
eft al drie schuren padi verbruikt, reeds drie djemat's goud uitgegeven en drie 
pakhuizen ledig gemaakt ten behoeve van de prinsen, die daar bijeen zijn. Geen 
vorst of hij is er, geen soetan of men kan hem daar vinden. Drie kemoening’s, 
die dienden om er de paarden aan vast te binden van hen, die naar haar hand 
kwamen dingen, zijn reeds doorgesleten zonder dat zij een geschikte partij kan doen 
en het schijnt dus, dat zij onder den invloed van de Saxtoeng-pilalai is. Weet gij, 
vat gij nu volgens mijn- gedachte doen moet? Gij-moet aan den galanggang van 
den Bandaharó een bezoek brengen. Uw verplichtingen toch bepalen zich miet tot 
een enkele, maar van af dat gij den troon beklommen hebt, moest gij er naar 
streven de gevoelens en gewoonten van de inwoners te leeren kennen en U van hun 
adat en limbago op de hoogte te stellen. De voorschriften van de adat eu rechtsple- 
ng zijn velerlei en t is ons niet bekend of zij daar tot op heden nog onveranderd 
Sn De vormen van hen, die vorst zijn, brengen mede, dat zij weten dat, hoe 
hooger men geplaatst is, hoe nederiger men moet wezen, en daarbij wordt van ons, 
vorsten, gevorderd, dat wij onze onderdanen in stilte eerbiedigen, zooals zij ons dit 
in het openbaar doen. Indien dit nageleefd wordt, dan komt alles tot stand en rust 
er zegen op hetgeen er gedaan wordt. De verplichtingen die op de raadslieden rusten 
zijn, dat zij op den dag slapen maar des nachts waken en geen gebrek aan wapens 
hebben; dat zij standvastig zijn in hun handelen, onpartijdig in het opleggen van 
flen, dat zij altijd bezig zijn en immer een oog in het zeil houden. Verstandige 
en moeten weten te verbeteren, wat niet goed is en in alle moeielijke omstandig- 
en te voorzien. Macht uit te oefenen is niet gemakkelijk en men heeft daar- 
omtrent wel acht verschillende gevallen. De vorsten, de parapatih’s, de kooplieden, 
de biopari's, de adat, de vergaderingen, het verstand en de boeken hebben daaromtrent 
ieder hun eigen verklaringen. Ge moogt ze niet met elkander verwarren en ze ook 
t gelijkstellen als gij ze met den Bandaharo behandelt. Luister daarom goed, mijn 
n! en onthoud daarbij dat de oorzaken van de misdrijven der onderdanen vijfderlei 
zijn: ten eerste worden er verkeerdheden begaan met de handen, ten tweede met de 
va ten derde met den mond, ten vierde met de oogen en ten vijfde door het 
