82 
Al deze instellingen hebben eerlijkheid en rechtvaardigheid tot grondslag en 
de toepassing ervan geschiedt zonder afwijking volgens eenmaal aangenomen bepa- 
lingen. 
Verder houdt men zich aan de volgende voorschriften : 
le Salah tarië” mangoembalikan, die zich wederrechterlijk iets toeeigent, moet 
het teruggeven; 
21 Sasts soeroei® talangkah koembali, die op den verkeerden weg ofte ver ge- 
gaan is, moet terugkeeren ; 
Salah padò Allah tobat, die tegen God gezondigd heeft, moet daarvan belij- 
denis afleggen ; 
djokö* gawa injd maisi, die iets verkeerd doet, moet daarvoor boeten; 
adië dipakai, wat rechtvaardig is, mag men in toepassing brengen; 
babatoelan babajaran, erkende schuld moet betaald worden; 
basalahan bapatoeï*, geschillen moeten bijgelegd worden; 
gai* bakalamoelah, wat duister is, moet met een eed bekrachtigd worden; 
djaoeëth bahambatan hampiëng batoenggoean, wanneer een schuldenaar de plaats 
zijner inwoning verlaat zonder zijn schuld te voldoen en hij laat verder niets van 
zich hooren, dan heeft de schuldeischer het recht daarvoor aan te houden elk in- 
woner van die nieuwe woonplaats, als hij dezen bij de eene of andere gelegenheid 
in zijn stad ontmoet; is de schuldenaar echter in de nabijheid of op dezelfde plaats 
woonachtig, dan wordt de betaling van hem op de gewone wijze gevorderd; 
katò baraboei* dikatangahkan, waar niet duidelijk uit te maken is, wie gelijk 
heeft, wordt de tusschenkomst van een rechter of van een derden persoon ingeroepen ; 
soearang diagiëh, wat gemeenschappelijk eigendom is, moet verdeeld worden; 
djokòs majalang mamoelangken, wat men geleend heeft, moet men teruggeven. 
vetang dibajar pioetang ditarimò, schulden moeten betaald en schuldvorderingen 
geïnd worden. 
Ook houdt men zich aan het volgende: 
katò' radjö malimpahkan, de vorst vaardigt de bevelen uit; 
fatò panghoeloe manjalasaikan, de panghoeloes beslissen de zaken; 
katö malim katò hahikat, wat de godgeleerden zeggen is waarheid; 
hatò pagawai katòö bahoeboeng, de pagawai’s zijn gewoon ’s vorsten bevelen te 
overdrijven ; 
hoeloebalang katò mandareh, de hoeloebalang is streng of ruw in ‘t geen hij 
zegt; | 
oerang banja* katö balaloeù”, de groote menigte uit verschillende denkbeelden ; 
katò dagang katò mamatjah, de vreemdelingen veroorzaken, door ‘tgeen zij 
zeggen, oneenig heid. 
katò parampoean marandahken dirinjö manoeroei® katò soeaminjö , de vrouwen spre- 
ken van zich zelve op nederigen toon en zijn onderdanig aan haar echtgenooten. 
