45 







werden. Laat hen ontbieden, bespreek deze zaak met hen en hoor dan , hoe zij er over 
_ denken.” 
Hierop hernam Boendó Kandoeng: „wel mijn zoon! daarin hebt ge zeker gelijk ; 
doeh wat het oorlogvoeren betreft, ik weet zelf wel wat daarvoor noodig is en ben 
er niet bang voor. Luister naar mij, dan zal ik U zeggen, wat ik wil. Wat de on- 
_ kosten aangaat, voor ditmaal zie ik daar niet tegen op, en 't was dus niet noodig 
mij daarop te wijzen. Wat zijt ge toch een vreemd mensch, en wat doet ge U toch 
__dom voor, (daar ge moest weten) dat ik in dit geval met geen duit geholpen zou 
willen worden. Zijt ge dus niet verstandig genoeg om te spreken, dan is het beter 
“dat ge maar stilzwijgt.” 
De Toeankoe antwoordde hierop : „vergiffenis Boendó Kandoeng ! al mocht ik ook 
ronduit zeggen hoe t is. Zoo ge den oorlog begint, zal dit veel geld kosten en er 
mag dus geen gebrek aan de noodige middelen zijn; en als ge die nu niet bezit, 
wat moet ge dan aanvangen; want uw plannen dan niet voort te zetten, zou schande 
over ons brengen. Wat de bezittingen van dit paleis betreft, wij hebben een weinig 
geld, kleederen. en slaven, benevens buffels, geiten, eenden en ganzen en daaren- 
boven ook nog wat goud, zilver, en sawah's en eens in de maand zeilt er een 
adjoeng uit, zoodat men niet zeggen kan, dat wij slechts kleinhandel drijven. Wij 
allen, bewoners van dit paleis, zijn gelukkig dit te mogen aanschouwen, en dit 
slechts heb ik u willen zeggen.” 
Hierop hernam Boendó Kandoeng: „luister eens mijn zoon en ook gij Tjindoer 
Matö, hoe wij in onze tegenwoordige omstandigheden zijn gekomen. In vroegere tij- 
den was ik wijd en zijd beroemd, doch tegenwoordig ben ik maar een arme stumperd. 
Toen ik nog jong was en pas twee kuin's begon te dragen, werd ik zorgvuldig in 
huis gehouden; ik mocht niemand zien en ging slechts eenmaal in de week uit en 
dat nog wel alleen bij goed weder. Ik werd bewaakt door hofjuffers en held me 
alleen bezig met stikken en borduren. Als om strijd koelde men mij aan alle kanten 
met waaiers af, terwijl er een ivoren waaier voor de aanzienlijke bezoekers steeds in 
gereedheid lag. Wanneer ik bezweet was, baadde men mij met water uit zilveren 
kruiken. Ik deed miets anders dan bij me zelve nagaan, wat er noodig was om een 
wijs en verstandig mensch te worden; want die dat zijn wil, moet van alles weten. 
(Een schrander mensch toch weet op allerlei wijzen naar iets te onderzoeken; een 
geslepene kan alles tot een einde brengen; een slimme is alleen op eigen voordeel uit 
ten koste van anderen; terwijl een listige ook toelaat, dat men hem bedriegt; de 
achterdochtige krijgt dikwijls twist; de verstandige weet te overleggen en een geleerd 
mensch steeds met goede denkbeelden voor den dag te komen.) Ik wenschte dit, 
omdat ik toegenegenheid voor het rijk en liefde voor zijn onderdanen koester- 
de. Na verloop van eenigen tijd hoorde door Gods beschikking de vorst van Roem 
over mij spreken, en deze stevende nu naar Poelau Amèh. Hij bracht een schip met 
lading mede, want, daar hij van Roem kwam , was hij, zooals van zelf spreekt, zeer rijk. 
Hij had pikoels goud, zakken realen en hoopen koopwaren in ontelbare soorten bij zich. 
od 
