46 
Hoort allen toch goed toe! Zet oogen, ooren en neusgaten goed open. Mocht de 
hulp van die streken niet voldoende zijn, dan kunt ge U nog wenden tot de beneden- 
landen aan de westzijde tot aan de grenzen van Atjeh; want Kiawi, Panda- 
lian, Tapoeih, Tarieng, Pantai 1jamin, Padang Rekno Moearo Djati, de AA moekin’s, 
Taloea® Rengawan, Tatang Soeri, Tanakih, Batoe Bonai, Pilihan Simajam, Saboeùh Poelau 
Kagoe, Laboeüh Haajt, Maye* Tampés Toean tot aan Pintoe Rajo beneden en Sé Kendi 
stroomopwaarts en zoo verder tot aan Si Zoeloeü Poenai Mati behooren alle tot mijn 
gebied. Daarenboven mijn kind! brengen de wetten omtrent de oostelijke landen mede, 
dat Koeantan, Batang Hari, Siak, Indagiri, Si Kalawi, bijgenaamd Tundjoeng Soe- 
ngai Ngiang, Galanta, Goenoeng Malelo Kandiali, Djamboe aïë, Boeki® Tandjoeüng, Djati 
Batoe Baro, Koealö Patapahan, Kampa Keri en Kampa Kanan, Tapoeäöng Keri en Tapoeüng 
Kanan ons op bepaalde tijden hun schatting brengen, bestaande in een maat die tot 
aan den rand en in de holte onderaan met stofgoud is gevuld als wit- en inkomende 
rechten. Nu heb ik vroeger besloten, dat hij (Lmbang Djajó) daar zou regeeren en 
vorstelijk aanzien genieten, omdat Radjo Moedo daar woonde en ik heb hem daarom 
die landen afgestaan, iets waarover ik thans spijt gevoel; want hij maakt misbruik 
van mijn goedheid; (nu ik hem een nagel gegeven heb, wil hij mij knijpen; nu ik 
hem een pinang schonk, zou hij een gekauwde sirihpruim willen; nu ik hem op de 
schouders heb genomen, wil hij op mijn hoofd gaan zitten; nu hem macht gegeven 
is, zou hij alles ten onderste boven willen smijten; waar hij een span gekregen heeft, 
wil hij een hesta hebben; waar hem één kain gegeven werd, zou hij er twee willen ; 
nu hij schaduw kreeg, zou hij een heel dak boven zich begeeren; als hij leent, zou 
oo 
hij wel een heelen haróboom willen leenen en hij zou doen als de Hollanders, wanneer 
zij om grond vragen; het gaat hem als de geringe man, die tot aanzien gebracht is). 
Loo is zijn bestaan en daarom brengt hij schande over mij. Hij houdt zich niet meer 
aan de oude instellingen der vorsten; die vorsten toch waren het eens in hun denk- 
beelden omtrent hunne hooge waardigheid; de aanzienlijken hadden dezelfde begrip- 
pen in het geven van bevelen; de oerang toeö volgden één richting bij ’t handhaven 
der wetten; de panghoeloe’s kenden slechts één rechtspleging; de manteri’'s waren het 
eens in zienswijze en de doebalang’s koesterden dezelfde gedachten omtrent dat, wat 
schande voor hen was, maar hij houdt zich thans daar niet meer aan. Voorheen was 
er hier op Poelau Ameh slechts vierderlei grondgebied n.l. tarata®, doesoen, kotò en 
nagari, waarin acht verschillende klassen van personen het gezag hadden n.l. de pan- 
ghoeloe’s, de kali’s, de manteri’s, de oerang kajó, de kooplieden, de afgezanten en de 
geestelijken, de voorvechters en de andikö’s. leder had in de kampoeng zijn kinde- 
ren en magen, die er allen over peinsden het algemeen welzijn te bevorderen. Zoo 
was toen de toestand. 
Verder mijn kind! wil ik er U op wijzen dat ge, zoo ik onverwachts kwam te 
sterven, vooral goed toezien moet, dat er drie klassen van menschen nimmer het 
bestuur over een landstreek of over een stad in handen krijgen; nl. zij, die niet van aan- 
zienlijke afkomst zijn; zij, die weinig verstandelijke vermogens hebben en armoedigen. 

