193 
kan, moet men verwerpen; voor hampiëng batoenggoean heeft men ook hampiëng ba- 
tariëskan; djaoeäh bahambatan wordt niet in elke negorij in dezelfde beteekenis ge- 
nomen; men geeft er soms ook de volgende uitlegging aan: als iemand niet woon- 
achtig is op de plaats, waar hij schuld heeft en hij laat niet van zich hooren, dan 
onderzoekt de schuldeischer op welke plaats of in welke plaats ot in welke woning 
de schuldenaar dikwijls komt om dezen op weg daarheen zijnde, voor de betaling 
aan te houden; (jaboeëh in de weer, in rep en roer. 
Daar waar soearang (gemeenschappelijk) beschouwd word als een attribuut 
van de goederen, die door een echtpaar tijdens het huwelijk verkregen zijn, drukt 
men het aldus uit: soearang di agih haratò dapatan tingga, haratò pambao toeroen, 
wat gemeenschappelijk goed is, wordt (bij scheiding of sterfgeval) tusschen de beide 
echtgenooten verdeeld, wat aan de vrouw toebehoort, komt aan haar of haar fami- 
lie en wat het eigendom van den man is wordt door hem uit den inboedel meege- 
nomen. Boenla dikapiëng vindt men er niet altijd bijgevoegd, door boenta verstaat 
men de grondbezittingen. 
Bij bovenstaande artikelen worden gewoonlijk nog opgegeven: salah boenoeùh 
mambari balèh wegens moord wordt doodstraf opgelegd; salah tjantjang mambart 
pampêh voor verwonding is boete vastgesteld. Somtijds vindt men ook opgegeven: 
sara* dipapa de scheiding heeft voor getuigen plaats; manarië® mangoembalikan wat 
men (eigendunkelijk) genomen heeft, moet men teruggeven; mandjapoei* mahantakan 
wat men gehaald heeft, moet men terugbrengen. 
t Artikel katò radjö malimpakkan hoort hier niet thuis, doch gaat gewoonlijk 
vooraf aan: kalòö panghoeloe manjalasaikan enz:, waarvan katö dagang katö mamatjah 
slechts zelden voorkomt 
333. mampasaoeahkan; andere geven mampasaoeakan in dezelfde beteekenis. 
334. De verplichtingen van den rechter zijn elders aldus opgegeven: 
manoentoeis njatò daawa dan djawab den aanklager en beklaagde nauwkeurig 
hooren. 
manganakan soedt kapada si moedai dan siases kapadò si moedat aliëh (moedar 
de eischer, beschuldiger, moedat aliëh de verweerder, beklaagde) den beschuldiger 
ondervragen en den beklaagde uithooren, of hetgeen hem ten laste gelegd wordt waar is. 
mambari hoekoen straf opleggen. 
manahan bandiëng den toets kunnen doorstaan. 
mambaò kapadö hal, djökö* basalahan dangan banding de zaak voor den kali 
brengen, als er verschil bestaat omtrent de opgelegde straf. 
Elders vindt men weer adapoen hoekoen hakim itoe salapan parakarò: 
manilië® saksi nagaan of de getuigen goed zijn. 
mandjatoethkan hoekoen het vonnis vellen. 
manjamökan doeë oerang jang bakasoemat de beide partijen gelijkstellen. 
takoet akan Allah godvreezend zijn. 
mambaö kapadö kali de zaak voor den kali brengen (zoo dit noodig is). 
