dee 
tot bondgenootschappen, waarvan het hoofddoel was elkander bij voortduring 
hulp en bijstand te verleenen (6). De djahoe's waren waarschijnlijk oorspron— 
kelijk slechts de aanvoerders in den strijd, doch bleef langzamerhand aan hen, 
ook na den afloop van den oorlog, de leiding van de gemeenschappelijke belangen 
der verbondene stammen toevertrouwd. Hun werkkring zou zich daarbij echter 
zeer zeker bepaald hebben tot de regeling der uitwendige betrekkingen en de 
betrekking onderling der fenna’s, die tot hetzelfde bondgenootschap behoorden, 
De regeling van de huishoudelijke aangelegenheden der fenna’s, zou wel geheel 
buiten hunne bemoeijingen gebleven zijn en aan het onverantwoordelijk toezigt 
der matlea’s zijn overgelaten. De fenlolin's of foegmolin’s zonden dus oorspron— 
kelijk niets anders zijn geweest dan federatieve republieken en de djahoe’s de 
personen, in wier handen het centraal gezag berustte. 
___Zoodanig is het beeld, dat wij ons van de Alfoersche maatschappij hebben - 
voor te stellen, zooals zij zich langzaam en geleidelijk ontwikkeld heeft. 
Gewigtige wijzigingen hadden echter daarin in den loop der tijden plaats, 
De betrekking van djahoe vooral onderging belangrijke veranderingen en verloor 
allengskens haar oorspronkelijk karakter. Voornamelijk was het de Ternataansche 
overheersching in de 16° en 17° eeuw, die hierop haren invloed heeft doen gelden 
en die de betrekking van djahoe belangrijk heeft gewijzigd. Het is waar, dat. 
die overheersching slechts in zooverre zich over Boeroe heeft doen gevoelen, dat 
de bevolking aan de Ternataansche vorsten cijnsbaar waren, en dat zij dus 
niet direct op de Alfoersche instellingen heeft kunnen inwerken, maar de djahoe’s, 
die in hun welbegrepen belang, al spoedig tot den islam overgingen, namen 
gerugsteund door de Ternataansche vorsten, langzamerhand een meer absoluut 
gezag aan. Zoolang echter Mohammedanen en Alfoeren nog vreedzaam naast 
elkander leefden, en als leden van dezelfde fenna nog dezelfde gemeenschappelijke 
belangen hadden, werkte deze omstandigheid mede, om dit absoluut gezag, 
door de djahoe’s aangenomen, eenigszins te temperen. Toen echter, door het 
met de Oost-Indische Compagnie in 1657 gesloten verdrag (1), de djahoe’s ge 
noodzaakt werden hunne langs de kusten gevestigde hoofdplaatsen te verlaten 
en, met hunne Mohammedaansche onderdanen, hunnen zetel op te slaan onder 
het geschut der vesting aan de Kajeli-baai, werden, door deze feitelijke afschei- 
ding van het Mohammedaansch en Alfoersch gedeelte der bevolking, de laatste 
banden verbroken, welke die beide elementen tot nog toe vereenigd hielden. 
De Mohamimedaansche familiën te Kajeli begonnen zich langzamerhand van de 
fenna’s los te scheuren en zich te beschouwen als afzonderlijke stammen (Zie 
hierboven, pag. 4). Het denkbeeld begon hoe langer hoe meer bij de Moham- 
medanen ingang te vinden, dat, nu aan de souvereiniteit van de islamsche 
vorsten van Ternate een einde gekomen was, zij als representanten van het 
ware geloof, nu ook de regtmatige beheerschers van de Alfoeren waren geworden. 
Dat dit niet alleen bij de Mohammedaansche bevolking, maar ook, zooals van 
