A 
schepper van hemel en aarde, als aan den bestuurder en regelaar van het ge- 
heel, als aan den toekomstigen regter over zijn doen en laten, — Opo Geba 
Snoelat wordt regtstreeks noch vereerd, noch aangeroepen, daar Hij daartoe 
te hoog en verheven is. De geesten en zielen der afgestorvenen zijn de tus- 
schenpersonen tusschen Opo Geba Snoelat en den mensch. Collectief heeten 
die geesten nitoero; met deze benaming worden zij echter niet aangeroepen; 
men gebruikt dan de woorden opo ina en opo ama of ook inaro en amaro 
(24). Die geesten oefenen een grooten invloed uit op de lotgevallen der men- 
schen, kunnen rampen en onheilen afweren, kunnen geluk en voorspoed aan- 
brengen, kunnen de toekomst voor den mensch ontsluijeren en hem het verbor- 
gene doen kennen. Daar dus van de magt en den invloed dier geesten alles 
te hoopen of te vreezen valt, wordt hun zoo goed als goddelijke eer bewezen, 
zoodat de godsvereering van den Alfoer hier bepaaldelijk in eene menschenver” 
goding ontaardt. Dit springt nog sterker in het oog bij verscheidene stammen 
langs de Noordkust (vooral in de foegmolin’s Lisella en Kajeli) en bij de zoo- 
genaamde berg-Alfoeren, onder welken naam worden verstaan de Alfoeren, 
welke om en bij het meer van Wakolo gevestigd zijn, waar men de schedels 
der afgestorvenen bewaart en vereert (25). 
Uit het voorgaande kan het ons reeds eenigszins gebleken zijn, dat in 
den godsdienst van den Alfoer zich naast het monotheisme, onmiskenbare spo- 
ren van fetichisme voordoen. Duidelijker sporen van fetichisme en wel van 
een fetichisme in zijnen minst ontwikkelden vorm, vinden wij terug in de bij- 
geloovige vereering, die men aan verscheidene voorwerpen uit de bezielde of 
onbezielde natuur bewijst. Zoo o.a. wordt in de foegmolin Massarete de le- 
guaan en eene soort van slang, in het Maleisch oelar itam geheeten, in bij- 
geloovige vereering gehouden; evenzoo wordt de berg van Tomahoe en het meer 
van Wakolo bijgeloovig door den Alfoer vereerd, en nog meer andere voor- 
beelden van vereering van zinnelijk waarneembare voorwerpeu zouden wij 
hier kunnen aanhalen. Wel is waar worden die voorwerpen heden ten dage 
niet meer onmiddellijk door den Alfoer aangebeden of godsdienstig vereerd, maar 
de eerbied, waarmede hij die voorwerpen nu nog behandelt, de bijgeloovige 
vrees, die hij daarvoor nog koestert, zijn zoo vele onmiskenbare blijken, dat 
zij in vroegeren tijd als fetiche voorwerpen van godsdienstige vereering zijn 
geweest. 
Het valt zeker niet te betwijfelen, dat het fetichisme, waarvan nu nog 
zulke duidelijke sporen in den godsdienst van den Alfoer worden aangetroffen, 
de oorspronkelijke vorm is geweest, waarin zich die godsdienst openbaarde; 
dat later zich de vereering van de geesten en zielen der afgestorvenen, als god- 
delijke magten vormde, en dat uit dat fetichisme en polytheisme, zich langzaam 
en gelijkmatig nevens elkander ontwikkelende, het monotheisme geboren werd, 
dat nu nog op zijnen laagsten trap van ontwikkeling staat. 
