nn 
mogelijk luidt: „Wordt nedergelegd sirih met pinang met kalk voor u, mijne voor- 
ouders! opdat geluk met mij moge zijn (en) wanneer ik uit „mentjari” ga, ik 
voorspoed moge vinden”, (Zooals bekend is, beteekent mentjari in het algemeen: 
zijne kostwinning zoeken, vooral door middel van de jagt, de vischvangst en 
dergelijken). Bij het nederleggen van de rijst, wordt hetzelfde‘ formulier herhaald, 
met verandering van de noodige woorden. Dikwijls worden ook aan de voor- 
ouders geheele stukken lijnwaad en kleedingstukken ten offer gebragt. Zoo 
zag ik o. a. de hoema poedji aan den matlea van de fenna Wahneran (foegmo- 
lin Waesama) toebehoorende, van binnen geheel omhangen met allerlei soorten 
van lijnwaden en kleedingstukken, alles ten dienste van de geesten der voorouders. 
Evenals de Alfoer vóór eene onderneming door offeranden zich verzekert 
van de medewerking der geesten, zoo offert hij ook na den afloop daarvan, 
om de geesten te danken voor de verleende hulp en om hen gunstig te blij- 
ven stemmen. Vooral is dit gebruikelijk bij den oogst van de padi of de ho- 
ton; de eerst geplukte rijpe aren worden in een bord gedaan, en, onder het 
ontsteken van reukwerk, aan de geesten in de hoema poedji ten offer gebragt, 
Het volgende’ formulier is daarbij gebruikelijk: Berkat, inaro! amaro! nimi 
mangatnaäën hala (of ook feten) dengen na, éslamat toeha kami, kami poena 
hawa, lalen djadi” De vertaling van dit formulier luidt aldus: „Dank, voor? 
ouders! hier (is) uw eten (toebereid) van de eerstelingen der rijst (—= hala den- 
gen; eerstelingen der hoton = feten dengen), geluk zij met ons, wij bearbei- 
den een tuin, dat hetgeen wij daarin planten (27) slagen (moge).” 
c. _POTO — KOIN — SASI. 
De letterlijke beteekenis van het woord „poto” is warm, heet. In het dage- 
lijksch leven beteekent echter poto, zoowel als koin, verboden. Eerstgenoemd 
woord heeft echter betrekking op handelingen, welke als ongeoorloofd worden 
beschouwd, en derhalve verboden (poto) zijn; het tweede woord daarentegen 
wordt gebezigd van. voorwerpen of zaken of plaatsen, welke als heilig of ge- 
wijd worden beschouwd en waaromtrent dus alle handelingen verboden (koin) 
zijn, waardoor die voorwerpen, zaken of plaatsen ontwijd zouden kunnen wor- 
den. Poto en koin zijn dan ook geheel synoniem met ongeoorloofd en heilig, 
„ gewijd, onschendbaar. 
Wat de kracht van het verbod betreft, zoo staat het poto boven het koin. 
Van het poto is bij den Alfoer bijna geene overtreding denkbaar; tegen het 
koin wordt vele malen gezondigd, dikwijls willens en wetens, daar men altijd 
door een klein offer de overtreding weder goed kan maken en de daarop ge- 
stelde straf ontgaan. De straffen, welke bedreigd worden tegen hen, die tegen- 
over het poto en koin onverschillig zich betoonen, bestaan meestal in ziekten 
of andere rampen en onheilen, 
Henige voorbeelden van handelingen, welke poto zijn, laten wij hier volgen: 
