gewuvonlijk van ineengenaaide nipahbladeren, of wel van boomschors gemaakt, 
ook wel, doch zeer zelden, van gaba-gaba (d. i. de bladsteel van den sagoe— 
palm). Vensters of iets van dien aard treft men er niet aan. Door een paar 
deuren ontvangt men lieht en lucht ‘en moet ook de rook zich een uitweg 
banen. De inwendige inrigting der huizen is zeer eenvoudig; zij bestaan 
eigenlijk uit een enkel groot vertrek, waar men langs de kanten even zoo vele 
kleine vertrekjes afgeschoten heeft, als er huisgezinnen aanwezig zijn. Ver- 
meerdert het aantal huisgezinnen, doordat b. v. een der mannelijke leden van 
de familie in het huwelijk treedt, dan wordt er een nieuw vertrekje afgeschoten. 
Ook de ongehuwde, doeh volwassene vrouwelijke leden der familie, hebben 
gezamenlijk zulk een vertrekje. De beschotten van deze vertrekjes bestaan uit 
_ pipahbladeren; dikwijls bezigt men eenvoudig gordijnen van grof katoen of van 
kadoet (eene soort stroomatten), om de kamers af te scheiden. De in het 
midden van de woning overblijvende ruimte dient tot slaapplaats van de kin- 
deren en ook van de ongehuwde mannelijke leden der familie, en ook tot 
gemeenschappelijke kookplaats. Slechts zelden, en dan ook alleen bij de hoof 
den, vindt men een afzonderlijk afdakje voor keuken. 
Het. huisraad, hoemafein, is zeer eenvoudig en bestaat uit een rustbank 
van bamboe, met eene mat en eenige kussens, met drooge boombladeren gevuld. 
Dikwijls treft men deze laatsten in het geheel niet aan en worden eenige 
blokken hout, waarvan de randen eenigszins afgerond zijn, bij wijze van hoofd 
kussens gebruikt. Het verdere huisraad bestaat in eenige aarden potten en 
pannen, eene menigte borden, schotels, kommen van grof aardewerk, eenige 
bamboezen om water in te bewaren, een rijstblok met stampers, eenige manden 
tot het bewaren van rijst, djagoeng of andere levensbenoodigheden en een paar 
_ doozen of kisten om kleedingstukken in te bewaren. Bij de min gegoeden treft 
men dit alles niet aan en dienen vaak bamboezen tot het koken van eten, 
De levenswijze is zeer primitief. De dagelijksche verrigtingen van den 
‚_ man bestaan, naar gelang van de omstandigheden, in het bearbeiden zijner 
djagoeng-—, padi—- of hotonvelden, in het planten van aardvruchten, suikerriet 
|\caf tabak, het jagen, het sagoekloppen, het tappen van sagoeweer, het verza- 
… melen van dammar, enz., waarbij hij gewoonlijk door de jongens wordt bijge 
staan. De vrouw is met de huishoudelijke werkzaamheden belast, als het 
tk het koken, het spinnen en weven, het vlechten van matten en 


dergelijke. Im het werk wordt zij gewoonlijk door de meisjes bijgestaan. 
In de regentschappen, waar overvloedige sagoebosschen worden aangetroffen, 
als in die van Kajeli, Lisella, Loemaete, Waësama, bestaat het hoofdvoedsel 
‚van de bevolking uit sagoe. Men gebruikt de sagoe als papeda, door de sagoe 
/mvoudig in kokend water tot een pap toe te bereiden, of als oeha, door de 
