ae, 
Eene vergelijking van deze cijfers met die van vroegere jaren levert wei- 
nig resultaten op. Voor het cijfer der Alfoersche bevolking in 1845 werd door 
den Heer Willer opgegeven 34710 zielen, en voor dat in de jaren 1854 en 1855, - 
door den Heer Bleeker, respectievelijk 6812 en 7521 zielen. (Zie Bleeker’s Reis 
door de Minahassa, Dl. IL, blz. 24). Dat men hier niet zoozeer aan eene 
spoedige twename der bevolking, als wel aan eene allengs toenemende betere 
kennis van het cijfer der bevolking heeft te denken, behoeft naauwelijks te 
worden gezegd. Uitgaande van het door den Heer Bleeker voor het jaar 1855 
opgegeven sterktecijfer der Alfoersche bevolking van 7521 zielen, zou, in den 
tijd van 14 jaren, die bevolking met 516 zielen of met bijna 7% zijn achter— 
uitgegaan. De jaarlijksche procentsgewijze vermindering van de Alfoersche be— 
volking tusschen 1855 en 1869 zou dan bijna 0.51 hebben bedragen. Ik ben 
echter van meening, dat het door den Heer Bleeker voor het jaar 1855 opge— 
geven sterktecijfer nog te laag gesteld is. De Alfoersche bevolking heeft toen 
zeker meer bedragen, zooals wij hieronder gelegenheid zullen hebben op te 
merken. 
Dat de bevolking van Boeroe in vroegere tijden veel talrijker is geweest, 
valt wel niet te betwijfelen. De omstandigheid, dat er nu een zestal foegmolin’s 
zijn, welke totaal ontvolkt zijn, wijzen van zelf daarop. Mij werd door de 
Mohammedaansche regenten te Kajeli, zoowel als door de Alfoersche hoofden 
herhaaldelijk verzekerd, dat het zielenaantal tijdens de komst der Oost-Indische 
Compagnie meer dan het tienvoudige van het tegenwoordige heeft bedragen. 
Welke de redenen geweest zijn van de bijzondere vermindering der Alfoersche 
bevolking in vroegere tijden, lkan moeijelijk met zekerheid worden gezegd. 
Zeker is het echter, dat deze vermindering voor een groot gedeelte moet worden 
toegeschreven aan het exstirpatie-stelsel van de Oost-Indische Compagnie en 
vooral aan de wijze, waarop dit stelsel op Boeroe werd doorgedreven, het- 
geen zooals bekend is niet is geschied, dan na een vijfjarigen strijd en ten 
koste van stroomen bloeds. 
Als bijzondere oorzaken voor den achteruitgang den Alfoersche bevolking 
in de laatste tijden, wijzen wij. voornamelijk op de gedurig zich op het eiland 
vertoond hebbende pokziekte en andere epidemiën, waaronder vooral hardnek— 
nige moeraskoortsen en de cholera. De gedurende de jaren 1855, 1856 en 1857 
geheerscht hebbende pokziekte, waarvan de Heer Bleeker ook gewag maakt, 
(Reis door de Minahassa en den Mol. Arch., Dl. II, blz. 16), heeft o. a. 
huiveringwekkende verwoestingen onder de Alfoersche bevolking aangerigt en - 
duizenden ten grave gesleept, zoodat de bloote herinnering aan dien tijd den 
Alfoer nog heden ten dage met schrik en ijzing vervult. Vooral de regentschap— 
pen Massarete en Lisella werden door deze ziekte hevig geteisterd en de be 
volking moet daar op eene onrustbarende wijze verminderd zijn. Volgens eene 
zeer aannemelijke opgave der hoofden, zou de Alfoersche bevolking door de 
