ZR 
(Staatsbl. 1824, 192). De betrokken Alfoeren worden bij de keuze van een 
nieuwen regent volstrekt niet gehoord. 
9. Ad pag. 7. Volgens Valentijn kwan Boeroe onder de souvereiniteit 
der Ternataansche vorsten in het jaar 1511, tijdens het bestuur van Bajang 
Ula. Dit schijnt zonder veel tegenstand van de zijde der bevolking te zijn 
geschied. Alleen de foegmolin Kajeli heeft zich krachtig tegen de Ternataansche 
opperheerschappij verzet en het schijnt aan de Ternataansche vorsten ook nooit 
gelukt te zijn haar tot volkomene onderwerping te brengen. Althans, zoo de 
Alfoersche bevolking van de foegmolin Kajeli de suprematie van de Moham- 
medaansche Sultans van Ternate ten laatste heeft moeten erkennen, schijnt 
het, dat zij daarbij vrijdom van de schatting heeft weten te bedingen, waartoe 
de overige foegmolin’s verpligt werden. Dat de overige foegmolin’s al spoedig 
en zonder veel tegenstand te bieden, met de Ternataansche vorsten een verdrag 
van onderwerping en veiligheid hebben gesloten, meen ik daaruit te moeten 
opmaken, dat er bij de bevolking geenerlei verhalen bestaan, welke op een 
dusdanigen tegenstand wijzen, terwijl er van de, in veel vroegere tijden, tus— 
schen de foegmolin’s onderling gevoerde oorlogen, eene menigte verhalen bij de 
bevolking voortleven. Vóór de Ternataansche overheersching was de Islam op 
Boeroe wel bekend, doch had er nog weinige vorderingen gemaakt. Herst met 
die overheersching begon hij vasten voet op Boeroe te verkrijgen. 
10. Ad pag. 9. Behalve het hoofdgeld — de tanate en de prestatie van 
persoonlijke diensten — treft men op Boeroe geene andere schatting aan, die 
ons aan de souvereiniteit van de Mohamrmedaansche vorsten van Ternate over 
dat eiland doet denken. A priori laat zich dat reeds aannemen. Immers aan 
de Alfoersche bevolking van Boeroe werd, bij het door haar met den Islam 
gesloten verdrag van onderwerping en veiligheid, het privaat eigendom harer 
landen volgens hare opvatting gelaten, blijkbaar daaruit, dat wij haar tot den 
huidigen dag in het uitsluitend genot harer gronden zien, volgens hare oude 
voorvaderlijke instellingen. Staatsregterlijk schijnt dan eigenlijk Boeroe ook nooit 
tot den Islam te hebben behoord, doch tot die kategorie van landen, in het 
publiek regt der Moslemen bekend onder den naam van gin bewaring genomen 
landen”, d. w. z. landen, die in algemeenen zin nog tot het verblijf van den 
oorlog (dar ‘l-harb) behooren, die dus nog aan het vuur van den heiligen krijg 
zijn blootgesteld, doch die, door het opbrengen van eene zekere schatting, zich 
jaarlijks den aanval afkoopen. Zooals bekend is, kan volgens het publiek regt 
van den Islam, aan dergelijke landen geene andere schatting dan de djizjah 
worden opgelegd. Ik wijs hier speciaal op met het oog op de tegenstelling, die 
Boeroe in dit opzigt met de naburige Soelaeilanden maakt, waar de Terna- 
taansche heerschappij zich vollediger heeft doen gelden. Mag ik de mededee— 
lingen van den Sengadji van Fagoedoe (een dorp op het eiland Soela-besi ge 
