
— 49 — 
13. Ad pag. 12. Bij den Alfoer vau Ceram geschiedt de eedsaflegging op 
eene dergelijke wijze (Van der Crab, de Moluksche eilanden, blz. 219 en 220). 
Evenzoo vinden wij deze eedsafleging terug bij de Alfoeren van Noord-Halma- 
heira (Willer, het eiland Boeroe enz., pag. 51), en ook bij de Timorezen (zie 
‚0. a. het in de Java-Bode van 20 December 1870, No. 299, voorkomende ver 
slag van de onderwerping van de vorsten van Sonnebait en Ambenoe aan het 
Nederlandsche gezag.) 
ed 
14. Ad pag. 13. Dat de fenna bij al de souvereine regten, welke zij op, 
den grond uitoefent, zich zelve het regt niet toekent om gronden te verkoopen 
„kan geene verwondering baren, wanneer men zich herinnert, hoe bij meest 
alle primitive volken het regt tot het verkoopen van gronden geheel onbekend 
is. Sir John Lubbock, in zijn bekend werk „On the origin of civilisation and 
primitive condition of man”, p. 311, zegt hieromtrent: „It does not necessarily 
follow that property in land involves the power of sale. . . We are too apt to 
forget that property in land, as a transferable mercantilé commodity absolutely 
owned and passing from hand to hand like any chattel, is not an ancient institu— 
tion, but a modern development, reached only in a few very advanced countries „ . 
It may be said, of all landed tenures in India previous to our rule, that they 
were practically not transferable by sale; and that only certain classes of the 
better defined claims were to some éxtent transferable bij mortgage.” 
15. Ad pag. B. Langs de kusten van Boeroe vindt men op verscheidene 
plaatsen Soelanezen gevestigd, die in de jongste tijden van hun eiland uitge 
weken zijn, ten einde daardoor de drukkende lasten van de heerschappij van 
de vorsten van Ternate te ontloopen. Op twee plaatsen hebben deze immigranten 
geregelde kolonien gesticht, n. l. te Sawah, in de foegmolin Leiliali, en te 
Waelikoet, in de foegmolin Waesama. Op eerstgenoemde plaats bedroeg medio 
1870 het aantal immigranten, waaronder zich echter ook verscheidene uitgewe- 
kenen van Noord-Halmaheira, vooral Galelarezen bevinden, 204 mannen, waar— 
onder 165 werkbare mannen, 101 vrouwen en 110 kinderen, totaal 415 personen. 
Te Waelikoet was het aantal geringer en bedroeg toen ongeveer gen 60 tal 
personen. De verhouding van deze kolonisten tot de Alfoeren is van zeer een— 
voudigen aard en-bepaalt zich alleen tot de betaling, jaarlijks na afloop van den 
oogst, aan de betrokken fenna’s van de grondhuur. De verhouding tot het 
Europeesch bestuur te Kajeli werd tot dusverre niet geregeld, hoewel nu een 
tweetal jaren geleden reeds een daartoe strekkend voorstel bij het gewestelijk 
bestuur te Amboina werd gedaan. Zooals de zaken nu staan, maken de kolo- 
nisten, zonderling genoeg! een deel nit van het schutterij-corps te Kajeli. De 
hoofden werden door de kolonisten zelf gekozen, doch benoemd door den kom- 
mandant van de schutterij te Kajeli.. Zij voeren den’ titel van sergeant of 
4 
IN 
